Hành trình nội tâm

LỄ HIỂN LINH

Bài đọc 1: Is 60,1-6; Bài đọc 2: Ep 3,2-3a.5-6; Mt 2,1-12.

Trong Đại hội Giới trẻ được tổ chức ở Cologne, Đức Quốc, năm 2005, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã chọn câu Lời Chúa được rút ra từ bài Tin Mừng hôm nay “Họ đã đến bái lạy Người”. Khi nói chuyện với các bạn trẻ, Đức Giáo Hoàng cũng dựa vào câu chuyện Tin Mừng này để giúp các bạn trẻ suy nghĩ. Ngài nói rằng, khi các đạo sĩ từ phương Đông đến Bêlem gặp Chúa Giêsu, Đức Mẹ và Thánh Giuse, giây phút gặp gỡ ấy là điểm kết thúc một cuộc hành trình xa xăm vất vả. Thế nhưng, chính lúc các đạo sĩ kết thúc hành trình đi tìm Chúa lại là lúc bắt đầu một hành trình mới. Đó là hành trình nội tâm, hành trình sâu hơn diễn ra trong tâm hồn họ. Hành trình nội tâm đó trước hết là khám phá lại dung mạo của Thiên Chúa, và tiếp theo đó là đi tìm lại được con đường mà mình phải sống và phải đi.

Trước hết là khám phá lại dung mạo đích thực của Thiên Chúa. Chúng ta thấy ba vị đạo sĩ muốn tìm vua Do Thái, cho nên họ đã hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh ở đâu?”. Đi tìm vua, có lẽ các đạo sĩ đã tưởng tượng Chúa là một ông vua theo kiểu thế gian, tức là có quyền lực chính trị, quân sự, kinh tế giống như bao ông vua thế gian. Thành thử khi ngôi sao dẫn đường biến mất, các đạo sĩ đã đi vào hoàng cung vua Hêrôđê để hỏi. Họ nghĩ rằng Chúa giống như là vua thế gian, nên nếu ngài có sinh ra thì phải ở trong hoàng cung, đó là một quan niệm quen thuộc về Thiên Chúa quyền uy. Nhưng rồi cuối cùng các đạo sĩ đã đến Bêlem và quỳ gối xuống bái lạy một trẻ sơ sinh và dâng cho trẻ sơ sinh đó vàng, nhũ hương, mộc dược, tức là nhìn nhận rằng trẻ thơ nằm trong máng cỏ bò lừa mới là Thiên Chúa. Như vậy ba vị đạo sĩ đã thay đổi hoàn toàn cái nhìn về Thiên Chúa. Thiên Chúa không phải là một ông vua quyền lực theo kiểu thế gian, mà Thiên Chúa là Tình yêu tuyệt đối, tình yêu không dựa vào quyền lực thế gian, tình yêu hoàn toàn cho đi, hiến thân hy sinh.

Ba vị đạo sĩ thay đổi hẳn cái nhìn về Thiên Chúa và tiếp theo đó, họ đã thay đổi con đường sống của mình. Các vị đã không trở lại gặp vua Hêrôđê. Nếu trở lại gặp Hêrôđê, điều đó có nghĩa là các đạo sĩ trở lại con đường cũ, trở lại với quan niệm về giá trị con người hệ tại ở quyền lực, rồi sẽ thỏa hiệp với vua Hêrôđê, chẳng hạn nghĩ rằng: “Tôi dẫn đường cho ông đến Bêlem giết hài nhi Giêsu, ông tiếp tục làm vua, còn tôi làm tể tướng”. Thánh Kinh ghi nhận rằng: “Họ tìm lối khác mà về nhà mình” (Mt 2,12). Tìm lối khác, các đạo sĩ chọn một con đường khác, không chọn con đường của quyền lực thế gian, nhưng chọn con đường của tình yêu, của lòng yêu thương. Cho nên sau hành trình vất vả đi từ phương Đông xa xăm đến gặp được Chúa Giêsu ở Bêlem, ba vị đạo sĩ bắt đầu một hành trình mới, hành trình nội tâm, hành trình khám phá Thiên Chúa và khám phá lại ý nghĩa và giá trị của đời sống làm người.

Hôm nay chúng ta đối diện với hai khuôn mặt, hai lối sống, hai cách suy nghĩ. Một bên là Hêrôđê, một bên là 3 đạo sĩ. Hêrôđê là biểu tượng cho những con người sẵn sàng làm bất cứ điều gì miễn sao bảo vệ cho quyền lợi cá nhân của mình, miễn sao thỏa mãn được sở thích riêng tư của mình, sẵn sàng giết chết Hài nhi Giêsu, sẵn sàng chà đạp những người thấp cổ bé miệng, sẵn sàng chiếm đoạt tài sản của người khác, miễn sao cho mình được sung sướng. Ba đạo sĩ đại diện cho một lối sống khác. Khi họ bái lạy hài nhi Giêsu, tức là họ nhìn nhận sự hiện diện của Thiên Chúa nơi trẻ sơ sinh. Các đạo sĩ phương Đông đại diện cho những con người nhìn nhận rằng Thiên Chúa đang hiện diện nơi một hài nhi bé bỏng không có khả năng tự vệ, cho nên tôi phải tôn trọng hài nhi đó. Họ đại diện cho những con người nhìn nhận rằng Thiên Chúa đang hiện diện nơi những người thấp cổ bé miệng trong xã hội, cho nên tôi không được phép áp bức họ mà phải tôn trọng họ như là hình ảnh của Thiên Chúa. Ba vị đạo sĩ đại diện cho những người khám phá ra sự hiện diện của Chúa nơi những cụ già không còn hơi sức, tôi cũng phải tôn trọng bởi vì Chúa ở với họ.

Hai lối sống khác nhau. Hai cách nghĩ hoàn toàn khác nhau. Lời Chúa mời gọi chúng ta chọn lối sống nào? Lời Chúa đặt cho chúng ta câu hỏi đó để chọn lựa trong đời sống đức tin của mình.

Giám mục Phêrô NGUYỄN VĂN KHẢM