Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật lễ Thánh Gia - năm A

Mt 2,13-15.19-23

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

 1. Tại sao vua Hêrôđê lại muốn giết các con trẻ ở Bêlem và toàn vùng lân cận? Đọc Mt 2,16.

- Khi vua Hêrôđê biết mình bị các đạo sĩ đánh lừa, ông quyết định giết các bé trai từ hai tuổi trở xuống tại Bêlem và vùng phụ cận (Mt 2,16). Nhà vua nhận thấy các đạo sĩ cố ý không tiết lộ vị trí của “Vị vua mới sinh”. Để bảo vệ ngai vàng, Hêrôđê đã chọn giải pháp tàn khốc nhất: giết hết các trẻ em trong độ tuổi mà các đạo sĩ đã loan tin, hy vọng rằng trong số đó sẽ có vị vua mới này.

2. Đọc Mt 2,13. Đây là lần báo mộng thứ mấy cho Giuse? Ai là người báo mộng? Qua đó, ta thấy Thiên Chúa là Đấng như thế nào?

- Đây là lần báo mộng thứ hai cho Giuse bởi vị thiên sứ của Chúa (Mt 2,13. Chúa ở đây được hiểu là Thiên Chúa). Qua sự kiện này, ta thấy sự quan phòng của Thiên Chúa. Ngài bảo vệ Hài Nhi khỏi mọi đe dọa bởi các thế lực trần gian. Thiên Chúa lo cho Đấng Kitô của Ngài và bảo trợ Đức Maria Mẹ (Mt 1,16). Đấng Kitô là Đấng đã được Đức Maria mang thai do bởi quyền năng Thánh Thần (Mt 1,20). Đấng Kitô cũng được ông Giuse đặt tên là Giêsu, vì Ngài sẽ cứu dân Do Thái khỏi tội lỗi của họ (Mt 1,21).

3. Trong Cựu Ước, Thiên Chúa có hay báo mộng để con người biết ý Ngài không? (Đọc St 28,12; 37,5-9; Ds 12,6)

Vào thời xưa, người ta tin các thần linh điềm báo qua giấc mộng. Trong Cựu Ước, Gia - cóp chiêm bao thấy một chiếc thang nối liền đất với trời, và từ trên thang, Thiên Chúa tỏ mình cho ông (St 28,12). Giuse con ông Gia - cóp cũng hay chiêm bao khiến các anh ghét bỏ (St 37,5-9). Nói chung, Đức Chúa có thể phán với các ngôn sứ trong giấc mộng, để tỏ cho họ biết ý Ngài (Ds 12,6). Nhưng đối với ông Môsê, Ngài nói với ông trực diện, nhãn tiền, chứ không trong giấc mộng (Ds 12,7).

4. Tại sao thiên sứ muốn Giuse đem Hài Nhi qua Ai Cập chứ không phải nước khác? (Đọc 1 Vua 11,40; 2 Vua 25,26)

- Ai Cập từ lâu đã là nơi trú ẩn an toàn và quen thuộc của người Do Thái khi gặp hoạn nạn. Nơi đây có đông người Do Thái cư ngụ. Ai Cập cũng là nơi rất gần với nước Ítraen, và hơn nữa cũng khá thân thiện với dân Do Thái. Lịch sử ghi nhận ông Giarópam (1 Vua 11,40) và các tướng lãnh Do Thái (2 Vua 25,26) từng trốn sang đây để lánh nạn. Do đó, thiên sứ đã hướng dẫn Giuse đưa Hài Nhi sang Ai Cập để tránh sự truy sát của Hêrôđê (Mt 2,13).

5. Đọc Mt 1,24; 2,14.21. Bạn nghĩ gì về thái độ của Giuse khi nghe thiên sứ truyền dạy mình trong mộng?

Tin Mừng Mátthêu ba lần nói rõ việc thiên sứ của Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse (Mt 1,24; 2,14.21). Thái độ của Giuse được tóm gọn trong sự vâng phục mau mắn và tin tưởng tuyệt đối: Trong cả ba lần báo mộng, Giuse đều ngay lập tức “chỗi dậy” (egertheis) và thực hiện mệnh lệnh không chút do dự hay phàn nàn. Ông là người “công chính”, có đức tin mạnh mẽ. Tiếng “Xin Vâng” thầm lặng của ông đã bảo vệ mạng sống Con Thiên Chúa và xây dựng một mái ấm gia đình trọn vẹn. Ông đã hoàn thành xuất sắc vai trò người cha, người chồng, bằng một tình yêu tận hiến và đức tin kiên vững.

Giuse đã giúp gì Thánh Gia trong thời gian sống ở Ai Cập. Đọc Mt 2,21-23. Tại sao Giuse lại đưa Hài Nhi và Mẹ Người về Nadarét?

- Chúng ta không biết rõ Thánh Gia đã ở Ai Cập bao lâu. Có thể chỉ trong một thời gian ngắn. Giuse đóng vai trò là người trụ cột, lo toan cuộc sống cho gia đình nơi đất khách quê người, với thân phận nhập cư, đồng thời luôn canh chừng bảo vệ gia đình trong sự tín thác vào Chúa. Khi được thiên sứ báo là Hêrôđê đã chết, Giuse định đưa Thánh Gia về vùng Giuđê, nhưng vì sợ Áckhêlao, con của Hêrôđê đang trị vì ở đó, nên ông đưa Thánh Gia về Galilê, về lại Nadarét là quê quán của cả ông và Maria (Mt 2,21-23).

7. Có mấy câu trích dẫn Cựu Ước trong bài Tin Mừng này? (Đọc Mt 2,15.23) Cách trích dẫn những câu ấy có giống nhau không?

- Có trích dẫn hai câu trong Cựu Ước. Cả hai đều được giới thiệu bằng câu “để ứng nghiệm lời Chúa phán qua miệng các ngôn sứ”. Trích dẫn đầu tiên ở Mt 2,16 lấy từ sách ngôn sứ Hôsê 11,1. Câu này hợp hơn để chỉ lúc Thánh Gia từ Ai Cập về lại Israen. Trích dẫn thứ hai không rõ xuất xứ trong Cựu Ước (Mt 2,23), nhằm chứng minh Đức Kitô là người làng Nadarét.

8. Đọc Xuất hành 2,1-10. Bạn thấy Hài Nhi Giêsu có giống hài nhi Môsê ngày xưa không?

- Hài Nhi Giêsu có sự tương đồng với Môsê. Cả hai đều bị đe dọa tính mạng từ lúc mới chào đời, và đều được Thiên Chúa bảo vệ để có thể sống mà thi hành sứ mạng cứu độ dân Chúa. Điều này khẳng định quyền năng của Thiên Chúa luôn vượt trên mọi âm mưu của con người.