Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật XXIII thường niên - năm C

Lc 14,25-33

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Đám đông cùng đi đường với Đức Giêsu ở Lc 14,25 có phải là môn đệ của Đức Giêsu không? Muốn thành môn đệ của Đức Giêsu, cần làm gì?

- Đức Giêsu vẫn đang trên đường lên Giêrusalem. Một đám đông dân chúng “cùng đi đường với Ngài” (Lc 14,25). Qua việc Đức Giêsu “quay lại bảo họ” (Lc 14,25) ta thấy có vẻ họ là những người đang đi sau Ngài. Tuy nhiên, đám đông này chưa phải là môn đệ thực thụ của Đức Giêsu. Có thể nói, họ mới chỉ là những môn đệ tiềm năng. Muốn làm môn đệ của Đức Giêsu, trước hết cần “đi theo” Ngài. “Đi theo” bao giờ cũng đòi hỏi “từ bỏ” (Lc 5,11.27-28; 9,23; 18,22.28).

2. Đức Giêsu đòi ai đến với Ngài phải ghét cha mẹ, vợ con... Theo bạn, ghét ở đây nên hiểu thế nào?

- Nguyên văn câu này là: “Ai đến với Tôi mà không ghét cha mẹ, vợ con…”. Bản dịch tiếng Việt đã thay động từ “ghét” bằng động từ “dứt bỏ”. Chúng ta ngạc nhiên khi thấy Đức Giêsu đòi người ta ghét cha mẹ (ngược với điều Ngài nói ở Lc 18,20). Nhưng trong ngôn ngữ của người Do Thái, “ghét” có thể có nghĩa là “yêu ít hơn” (xem Mátthêu 10,37-38). Trong Lc 16,13, ta cũng thấy Đức Giêsu khẳng định: “Không ai có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc anh ghét chủ này mà mến chủ kia…”. Ghét nghĩa là yêu ít hơn vì không thể yêu hai chủ bằng nhau được.

3. Như thế, điều kiện để làm môn đệ Đức Giêsu là gì?

- Đức Giêsu đòi những kẻ muốn làm môn đệ Ngài phải có khả năng đặt Ngài lên trên cha mẹ, vợ con, anh chị em và cả mạng sống của mình. Họ hàng ruột thịt và mạng sống là những giá trị cao quý, nhưng Đức Giêsu là một giá trị trổi vượt trên mọi giá trị. Trong Lc 9,59-62, ta thấy Đức Giêsu đòi người muốn theo Ngài phải đặt Ngài lên trước mọi liên hệ gia đình máu mủ. Đức Giêsu cũng đòi những kẻ muốn làm môn đệ phải có khả năng vác thập giá của mình và đi theo Ngài. Vác thập giá là hành động cuối cùng của người sắp bị đóng đinh. Người ấy phải vác thập giá đến nơi hành hình. Hình phạt thập giá vừa gây ra đau đớn và cái chết, vừa làm nhục nhã ê chề. Vác thập giá chính là “ghét mạng sống” (Lc 14,26). Họ vác theo sau Đấng đã vác thập giá đi trước mình. Môn đệ là người vác thập giá, không chỉ một lần là đủ, nhưng vác mỗi ngày (Lc 9,23). Như vậy, người môn đệ phải chấp nhận một sự từ bỏ mình thường xuyên, một cái chết liên tục nơi chính mình.

4. Có mấy dụ ngôn trong đoạn văn trên? Các dụ ngôn này giống nhau ở điểm gì?

- Có hai dụ ngôn trong đoạn này. Dụ ngôn thứ nhất về một người định xây tháp (Lc 14,28-30) và dụ ngôn thứ hai về một vị vua định giao chiến với một vị vua khác (Lc 14,31-32). Cả hai dụ ngôn có những nét giống nhau, được đặt trong bối cảnh của những lời Đức Giêsu nói về điều kiện để có thể làm môn đệ Ngài. Chúng đều nói đến chuyện một người muốn làm một việc khó khăn, quan trọng (xây tháp hay giao chiến). Hai người này đều “trước tiên ngồi xuống” (các câu 28 và 31) để suy nghĩ xem mình có thể hoàn thành được việc này không, có đủ tiền để xây tháp hay đủ sức để đương đầu quân địch không. Họ sợ bị chế giễu nếu để công trình xây tháp dang dở, hay sợ bị thua vì quân địch đông hơn.

5. Hai dụ ngôn ở Lc 14,28-32 có liên hệ gì đến chuyện làm môn đệ Đức Giêsu? Bạn có biết ai làm môn đệ dở dang của Đức Giêsu không?

- Đức Giêsu kể hai dụ ngôn để nhắc nhở những ai muốn đi theo làm môn đệ Đức Giêsu. Đây là một việc rất đòi hỏi, vì thế cần cân nhắc xem mình có đủ nguồn lực để làm công việc khó khăn này không, có đủ quảng đại để hy sinh từ bỏ những điều quý giá đối với mình không. Nói đúng hơn, mình có đủ ơn Chúa để đi con đường này không. Trong thực tế, đã có những môn đệ không thể theo Thầy đến cùng, như Giuđa Iscariốt (Ga 6,71) hay nhiều môn đệ khác (Ga 6,66).

6. Từ bỏ tất cả có phải là điều thánh Luca hay nhấn mạnh trong sách Tin Mừng của Ngài không?

- Đức Giêsu đòi “mọi người trong anh em phải từ bỏ tất cả những gì mình có” để có thể làm môn đệ Ngài. Tin Mừng Luca hay dùng từ “tất cả” để nhấn mạnh đến tính tận căn của đòi hỏi của Đức Giêsu. Ngài đòi bỏ tất cả (Lc 14,33), bán tất cả (Lc 18,22). Và các môn đệ cũng đã bỏ tất cả để đi theo Ngài (Lc 5,11.28).

7. Tại sao Đức Giêsu đòi hỏi chúng ta từ bỏ những điều quý như vậy để làm môn đệ của Ngài?

- Chỉ Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa mới có quyền đòi hỏi chúng ta đặt mọi thụ tạo dưới Ngài. Chỉ khi tin Đức Giêsu là Thiên Chúa Ngôi Hai nhập thể, ta mới sẵn sàng đặt mọi sự dưới Ngài, và từ bỏ tất cả để được làm môn đệ của Ngài. Nhưng cũng nên nhớ, chính Ngài đã mang phận người vì chúng ta, đã vác thập giá và chết cho chúng ta.