(CN III Mùa Chay - Ga 4,5-42)
“Người Do thái không được giao thiệp với người Samari” (Ga 4,9)
Loại trừ là giữ tính chất của một nhóm riêng biệt, khi vẽ ra đường ranh giới rõ rệt phân biệt người trong nhóm với người ngoài mà họ không muốn tiếp xúc.
Việc thực hiện sự loại trừ dựa trên đòi hỏi của Thiên Chúa để có được sự tôn thờ riêng biệt : “Ngươi không được có thần nào khác đối nghịch với Ta” (Xh 20,3; x. Xh 34,14; Ðnl 6,14-15; 2V17,35-39; Is 42,8).
 |
Tính loại trừ trong Israel là cách diễn tả thực tiễn vì là dân riêng :
- Tách biệt ra cho Chúa: “Các ngươi phải thuộc về Ta ... Ta đã tách biệt các ngươi ra khỏi các dân để các ngươi thuộc về Ta” (Lv 20,26; x. Lv 15,31; 20,23-24; Ðnl 7,1-6)
- Một diễn tả sự tách biệt khỏi người khác: “Con cháu họ (người Êđom và Ai Cập), sẽ sinh ra, đến đời thứ ba sẽ được vào đại hội của Ðức Chúa” (Ðnl 23,9; x. Gs 23,7; Er 6,21; Nkm 13,1-3; Ed 44,9).
Thực hành việc loại trừ:
- Tránh không được kết nghĩa thông gia với các dân nơi miền đất chiếm được. (Ðnl 7,3-4; x. Er 9,1-4; Nkm 10,9-17; Nkm 10,30; 13,23-27).
- Từ khước không ăn uống với người ngoài: “... những người Pharisêu nói với các môn đệ Chúa Giêsu rằng: Sao Thầy các anh lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi như vậy ...” (Mt 9,10-11 // Mc 2,15-16 // Lc 5,29-30; Lc 5,1-2; Gl 2,12).
Các biểu hiệu của tính riêng biệt của người Do Thái:
- Việc cắt bì : “... mọi đàn ông con trai của ngươi sẽ phải cắt bì ...” (St 17,9-14; x. Xh 12,48; Lv 12,3; Cv 7,8).
- Việc tuân giữ các ngày lễ: “Qua mọi thế hệ, các ngươi phải mừng ngày lễ này : đó là luật quy định cho đến muôn đời ...” (Xh 12,14-16; x. Xh 12,17-20; Lv 23,26-29; Ds 9,13).
- Giữ các luật về ăn uống: “... tại khắp nơi các ngươi ở, tất cả những gì là mỡ và huyết, các ngươi không được ăn” (Lv 3,17; Lv 7,22-27; 11,1-47; 17,10-14)
- Các giới hạn về giới tính: “không người nào trong các ngươi được đến gần một người bà con ruột thịt để lột trần chỗ kín của nó” (Lv 18,6; x. Lv 18,7-30; 20,10-21; Ðnl 27,20-23).
Các hiệu quả của việc loại trừ nơi người Do Thái :
- Sự chia rẽ giữa người Do thái và Samari: “người Do Thái không được giao thiệp với người Samari” (Ga 4,9; x. Er 4,1-3; Mt 10,5-6; Lc 9,51-53).
- Sự chia rẽ giữa người Do Thái và dân ngoại: “Quý vị thừa biết: giao du hay vào nhà một người khác chủng tộc là điều cấm kỵ đối với người Do Thái. Nhưng tôi thì Thiên Chúa ...” (Cv 10,28; x. Mt 10,5; 15,21-28 // Mc 7,24-30; Ga 18,28).
Vấn đề về tính loại trừ của người Do Thái giữa các Kitô hữu tiên khởi :
- Sự lượng giá tiêu cực về dân ngoại. Nhưng ông Cornêliô đã thấy thiên sứ đứng trong nhà ông và bảo: hãy sai người đi Giaphô mời ông Simon cũng gọi là Phêrô ... và ông Phêrô “vừa bắt đầu nói thì Thánh Thần đã ngự xuống trên họ ...” (Cv 11,1-18; x. Gl 2,11-13.15).
- Ðòi buộc các tín hữu gốc dân ngoại phải cịu cắt bì: “có những người từ miền Giuđê đến dạy anh em rằng: nếu anh em không chịu phép cắt bì theo tục lệ Môsê, thì anh em không thể được cứu độ” (Cv 15,1; x. Cv 15,5; Gl 5,2-6; 6,12; Tt 1,10)
Tính loại trừ của Do Thái bị đảo lộn:
- Bởi Thiên Chúa ban Thánh Thần Ngài cho dân ngoại không chịu phép cắt bì: “Thiên Chúa là Ðấng thấu suốt mọi tâm can đã chứng tỏ Ngài chấp nhận họ, khi ban Thánh Thần cho họ cũng như đã ban cho chúng ta’ (Cv 15,8; x. Cv 10,44; 1Cr 12,13; Gl 3,2-5).
- Bởi lập luận về sự công chính do đức tin: “ ... con người được nên công chính không phải nhờ làm những gì luật dạy, nhưng nhờ tin vào Ðức Kitô Giêsu ...” (Gl 2,15-16; x. Cv 15,9-11; Rm 3,28-30; 4,9-12).
LM. PHAOLÔ PHẠM QUỐC TÚY - GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Bình luận