Nét đẹp hội dòng bản địa trăm năm tuổi

Dòng Thánh Tâm Huế là một hội dòng Công giáo bản địa, được thành lập tại Huế bởi Ðức Giám mục giáo phận Eugène Marie Joseph Allys (Lý) vào thập niên 1920. Với châm ngôn “Hãy ra đi giảng dạy khắp muôn dân” (Mt 28,19), các tu sĩ áo chùng đen của dòng đã miệt mài với sứ mạng loan truyền Tin Mừng, đặc biệt qua việc giảng dạy giáo lý, văn hóa...

Bữa cơm dành cho sĩ tử trong mùa thi tại sân chủng viện dòng Thánh Tâm Huế

HUY HIỆU ÐẶC BIỆT

Dòng Thánh Tâm Huế phảng phất những nét văn hóa địa phương, được thể hiện rõ nhất qua huy hiệu có từ khi thành lập dòng, cách nay gần 100 năm. Theo tài liệu của dòng, hàng chữ “EUNTES DOCETE” trên huy hiệu là lời mời gọi rao giảng và ra đi. Trái tim tỏa sáng trên huy hiệu, tượng trưng cho Thánh Tâm Chúa Giêsu, là danh hiệu và bổn mạng của dòng. Trung tâm huy hiệu là hình ảnh một con rồng miệng ngậm đuốc cháy sáng đang chuyển mình quanh địa cầu nói lên khát vọng của các tu sĩ Thánh Tâm trong việc rao giảng Tin Mừng cho khắp thế giới. Rồng uốn hình chữ “S” mang ý nghĩa dòng Thánh Tâm Huế gắn với mảnh đất con rồng cháu tiên. Cây đuốc quay về hướng lưng rồng bày tỏ khát vọng Phúc Âm hóa cho đồng bào mình.

Bằng trái tim yêu thương của một vị mục tử nhân lành, Ðức cha Eugène Marie Joseph Allys (Lý) luôn mong muốn lập một dòng nữ, và sau đó là một dòng nam để dạy dỗ thanh thiếu niên. Ngài đã sáng lập dòng Con Ðức Mẹ Vô Nhiễm (lập ngày 8.9.1920) và dòng Thánh Tâm (lập ngày 9.10.1925).

Trên huy hiệu còn có quả địa cầu màu xanh lục chuyển sang màu vàng, như hình ảnh một cánh đồng lúa bao la sắp chín nặng trĩu hạt, nhắc nhở mỗi tu sĩ hãy mang trong mình lời Chúa mời gọi“Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt thì ít”. Phía dưới bên phải có hình thánh giá và cuốn sách là biểu tượng chính trong huy hiệu của Đức Giám mục Đaminh Hồ Ngọc Cẩn (1876 - 1948) - bề trên tiên khởi của dòng từ năm 1925 đến năm 1935. Phần dưới bên trái có hình lông chồn trắng (hermine), một loại chồn ở xứ lạnh. Tục truyền rằng chồn trắng có mang trong huyết quản dòng máu quân tử nên chúng không bao giờ nhảy vào chỗ bùn nhơ dẫu có phải sa vào tay thù địch sát hại. Đây là biểu hiệu của vùng Bretagne (Pháp), quê hương Đức Giám mục Joseph Allys Lý (1852-1936), vị sáng lập dòng. Hình ảnh lông chồn trắng cũng có trong huy hiệu giám mục của ngài. Cuối cùng, hai cành hoa trang hoàng phía dưới huy hiệu là hoa lý và hoa cẩn để kính nhớ tên của Đức cha Allys (Lý) và Đức cha Cẩn.

“Như vậy, huy hiệu đã nói lên tôn chỉ của hội dòng. Trải qua thời gian dài với nhiều thăng trầm, những chọn lựa phục vụ của người đi trước vẫn luôn được anh em Thánh Tâm giữ gìn, tiếp nối...”, cha Giuse Ngô Văn Định (Bề trên cộng đoàn Thánh Tâm Thị Nghè) giải thích.

Huy hiệu dòng Thánh Tâm Huế

GẮN BÓ VỚI GIÁO DỤC

Đức cha Eugène Marie Joseph Allys (Lý) là vị giám mục quan tâm đến việc truyền giáo cho lương dân bằng cách dạy văn hóa cho các thanh thiếu niên trong trường học. Việc giáo dục giới trẻ được chú trọng cả về đạo và đời, cụ thể là huấn luyện đức tin, giảng dạy giáo lý và các môn văn hóa. Sau khi chính thức thành lập dòng vào năm 1925, Đức cha bắt đầu gầy dựng nhiều trường học và đào tạo nhân sự có thể đảm nhận các lớp giáo lý. Những trường tiểu học của hội dòng ở các giáo xứ theo thời gian ngày thêm nhiều. Sau thời điểm 1975, dù các trường ngưng hoạt động, song nhà dòng vẫn hướng đến giáo dục thông qua nhiều hoạt động sôi nổi cho đến hôm nay. Tu sĩ Thánh Tâm vẫn tìm cách thực thi sứ mệnh giáo dục qua việc hỗ trợ học sinh nghèo như giúp học bổng, mở các lớp tình thương, tiếp sức mùa thi và mục vụ sinh viên.

Hiện nay, nhà chính của dòng tại Huế có khu nội trú dành cho học sinh sinh viên. Sống ở đây, các em sinh hoạt với tinh thần sống tập thể và thời khóa biểu nghiêm ngặt, quy củ. Đồng hành để thấu hiểu và sẻ chia, các cha, các thầy hằng năm vẫn xây dựng nhiều chương trình nhằm tạo sân chơi cho các em như tổ chức giải bóng đá, đêm văn nghệ, những chuyến thiện nguyện... Các hoạt động dành cho sinh viên di dân cũng thường xuyên được dòng hỗ trợ, nên địa chỉ nhà dòng từ lâu cũng trở nên quen thuộc với các bạn trẻ xa quê. Dịp lễ Giáng Sinh hay năm mới, lúc bế giảng năm học cũng như khi khai giảng, dòng có ngày hội dành riêng cho sinh viên. Hướng tới giáo dục người trẻ một cách sống động, các tu sĩ phụ trách chăm lo cho sinh viên còn thường xuyên tổ chức những chuyến hành hương đến nhiều địa điểm trong nước...

Sa mạc huấn luyện linh hoạt vien là một hoạt động của dòng

Từ lâu nay, dòng Thánh Tâm Huế đã phục vụ sĩ tử trong mùa thi cử. Mỗi đợt thi quan trọng, các tu sĩ lại hối hả với việc chuẩn bị chỗ ăn ở, phương tiện di chuyển đến địa điểm thi... Tu viện dòng những ngày này dành hẳn một số dãy nhà mở cửa cho phụ huynh và học sinh đến lưu trú. Đêm trước ngày thi, các thầy, các cha phụ trách luôn trò chuyện, lắng nghe các em để giúp giải tỏa áp lực thi cử. Những kỷ niệm khó quên khi được đón tiếp, yêu thương gói trọn trong những lá thư viết tay cảm ơn của thí sinh và phụ huynh vẫn thường xuyên được gởi đến anh em trong dòng. Vài năm trở lại đây, công việc mục vụ mùa thi vẫn được thực hiện, tuy nhiên do hình thức thi cử thay đổi nên không tạo áp lực như trước kia.

Việc đào tạo giáo lý viên hay mở các khóa huấn luyện linh hoạt viên cũng được nhà dòng chú trọng. Ở các khóa linh hoạt viên, các học viên được học tập kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng tổ chức, phương pháp thảo luận, biên tập và dàn dựng chương trình…

Tiến trình đào tạo của hội dòng từ các cấp đệ tử viện, thỉnh viện, tập viện, học viện luôn gắn với các hoạt động tông đồ, cụ thể là tham gia mục vụ sinh viên, giới trẻ, giáo xứ cùng nhiều chương trình bác ái xã hội. Do vậy, ai chọn con đường đến với dòng Thánh Tâm Huế là chọn dấn thân qua việc giáo dục và phục vụ thanh thiếu niên.

Minh Hải