Em truy cập vào Facebook thấy một số người trưng lên những hình nền có sắc cầu vồng, ngầm hiểu là màu của giới đồng tính. Vậy hình ảnh sắc cầu vồng bắt nguồn từ đâu và tại sao lại được dùng làm biểu tượng cho “màu cờ sắc áo” của cộng đồng LGBT (những người đồng tính, lưỡng tính và chuyển giới)?
(Một em gái trường Phan Đăng Lưu - TPHCM)
 |
Hẳn em từng nghe bài hát “Somewhere Over the Rainbow” (Đâu đó phía trên Cầu vồng) trong bộ phim “Phù thủy xứ Oz” do ca sỹ Judy Garland - “Elvis của những người đồng tính” trình bày? Ca khúc với ca từ giản dị, trong sáng, thể hiện ước muốn của một cô gái trẻ muốn thoát ra khỏi những rắc rối, u buồn của cuộc đời để đến với một thế giới mới “ở phía bên kia cầu vồng”, mà cô tin tưởng là tốt đẹp hơn, nơi “rắc rối tan biến như những viên kẹo”.
Thời Đức Quốc xã, hình tam giác màu hồng được sử dụng trong các trại tập trung để đánh dấu những người đồng tính hoặc những người “có xu hướng lệch lạc về tình dục” và hình ngôi sao 6 cánh dành cho người Do Thái.
Những người đồng tính đã dùng biểu tượng tam giác màu hồng này từ những năm 1970 cho các phong trào đòi quyền bình đẳng của mình, dù nó gợi lên bao ký ức đau buồn. Những màu sắc sặc sỡ vàng, xanh, tím... cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện những người đồng tính.
Sắc cầu vồng trở nên gây chấn động và được biết đến rộng rãi khi thanh tra Harvey Milk, một chính trị gia nổi tiếng tại San Francisco, công khai lên tiếng thừa nhận mình là gay và yêu cầu ông Gilbert Baker (diễn viên chuyên đóng vai nữ giới) may một lá cờ cho một cuộc tuần hành mà ông đứng ra tổ chức, chỉ vài tháng trước khi ông bị ám sát. Nhóm của ông đã treo 2 lá cờ ở quảng trường Liên Hợp Quốc tại San Francisco vào ngày 25.6.1978 - nơi được xem là “thủ phủ” của người đồng tính trên thế giới: một lá cờ mang sắc cầu vồng và quốc kỳ Mỹ với những vạch mang màu sắc cầu vồng thay vì màu đỏ, trắng và xanh như nguyên gốc.
Thực ra, Baker bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc tạo ra một biểu tượng cho phong trào đồng tính từ năm 1976 nhân dịp 200 năm kỷ niệm Quốc khánh Mỹ. Từ ý tưởng mỗi một quốc gia hay một dân tộc luôn có lá cờ thể hiện quyền và niềm tự hào của mình, Baker đã chọn “lá cờ” cho “giới tính thứ ba” vì nó có ý nghĩa biểu trưng hơn bất kỳ biểu tượng cụ thể nào khác về sự đa dạng và hòa hợp:
◆Chúng tôi là một dân tộc, và lá cờ là để khẳng định quyền của chúng tôi.
◆Chúng tôi muốn một thứ gì đó thật đẹp, một thứ gì đó dành riêng cho chúng tôi. Cầu vồng là thứ rất hoàn hảo bởi nó phù hợp với sự đa dạng về chủng tộc, giới tính, tuổi tác và mọi thứ khác của chúng tôi.
◆Lá cờ này mang những màu sắc rất tự nhiên.
Ban đầu, lá cờ mang sắc cầu vồng của Baker có tới 8 màu bao gồm: hồng đậm, đỏ, da cam, vàng, xanh lá cây, xanh ngọc, xanh nước biển và tím. Mỗi một màu sắc có ý nghĩa riêng: màu hồng đậm tượng trưng cho giới tính, màu đỏ cho cuộc sống, màu da cam để hàn gắn, màu vàng cho ánh mặt trời, màu xanh lá cây cho thế giới tự nhiên, màu xanh ngọc cho nghệ thuật, màu xanh nước biển cho sự hài hòa và màu tím cho tinh thần. Dần dần, lá cờ chỉ còn 6 màu và được giữ nguyên, trở thành biểu tượng quốc tế vào năm 1994, khi ông Baker làm một lá cờ dài tới 1,6km cho lễ kỷ niệm 25 năm cuộc bạo động Stonewall nhằm ủng hộ người đồng tính.
“Cha đẻ” của lá cờ lục sắc này đã qua đời ở tuổi 65. Dù màu sắc cầu vồng được dùng trong nhiều loại hình nghệ thuật khác nhưng độ phổ biến của lá cờ này giờ đã vượt xa bất kỳ hình thức sử dụng màu sắc cầu vồng nào khác.
Ở nước ta, lá cờ cầu vồng được giới thiệu chính thức tại buổi giao lưu ngày 16.7.2011 mang tên “I♥”. Đến nay, bất kỳ sự kiện nào của cộng đồng LGBT cũng có thể bắt gặp hình ảnh lá cờ cầu vồng và những vật phẩm màu sắc tương tự.
THẠC SĨ- BÁC SĨ LAN HẢI
Bình luận