Từng là thầy giáo dạy trường làng hồi những năm 1980, tôi cặm cụi soạn giáo án rồi hằng ngày đứng trên bục giảng với những chữ i tờ, thành thương những mái đầu trẻ nít nắn nót con chữ quốc ngữ và ê a luyện giọng ráp vần, thấy tiếng Việt thiêng liêng làm sao!
Qua bao lần cải cách nắn chỉnh, chữ viết có thay đổi ít nhiều về hình thức, song sự thiêng liêng, cái hồn trong tiếng Việt vẫn như ngày nào.
Khi đi xe đường dài, chợt nghe lời dân ca phát ra từ truyền hình hay những lúc ngồi trên ghe xuồng, văng vẳng nhạc điệu quê hương, réo rắt một thanh âm có sức mạnh sâu thẳm trong hồn: tiếng Việt! Thành ra người Việt bất luận sang hèn, gái trai già trẻ, mặc định một tài sản phi vật thểvi diệu, đó là ngôn ngữ mẹ đẻ - tiếng nói và chữ viết Việt Nam.
 |
Tôi vẫn cứ ngẩn ngơ trải nghiệm cảm xúc khi xem - nghe các phần trình diễn nghệ thuật của bà con hải ngoại. Có khi rưng rưng nước mắt, nghèn nghẹn con tim, thấm thía từng con chữ vành vạch tha thiết của bà con từ vạn dặm xa, sống trong môi trường văn hóa khác và nhiều thứkhác nữa, vẫn nâng niu tiếng nói Việt Nam. Thứ tiếng Việt xa xôi kia đặc biệt lắm, đong đầy xúc cảm chân thành với nguồn cội.
Tôi cũng lặng xem các đoạn phim thực tế, quay cảnh học tiếng Việt của con trẻ gốc Việt ở biển Hồ xứ bạn với vất vả cơ cực nhiều, lênh đênh trên thuyền bè. Rồi đang đêm nghe “Tình ca tiếng nước tôi” của Phạm Duy, lại thao thức...
Và lại có phần ngỡ ngàng trước trào lưu mới mẻlạng lách, đánh võng với ngôn ngữ mẹ đẻ trên mạng và cả ngoài đời thực, có lúc nghe dễ thương, lúc lại lo lo không hiểu về lâu về dài sự “chơi chữ” kia có làm biến dạng tiếng Việt chăng? Những cụm từ xì tin “nhỏ như con thỏ” nghe vui tai, rất chi học trò trong ngôn ngữ sinh hoạt đời sống nhưng riết biết có đi vào học đường và văn tự thành văn không? Lối viết trên mạng và điện thoại giản lược, lắt léo như mật mã, hình thành dần một kho từ vựng tiếng Việt chưa từng có khiến ai có tâm ngai ngái lo cho kho tàng ngôn ngữ chuẩn mực lâu đời của tiền nhân để lại. Hy vọng chuyện “lạng lách” với ngôn ngữ cho vui vui và có điểm dừng, đừng…tông vào tiếng Việt thiêng liêng quốc hồn quốc túy!
Thời hội nhập sâu rộng, theo đúng quy luật, tiếng Việt được bổ sung làm mới hằng giờ, hằng ngày bởi các thuật ngữ mới mẻ, từ tin học, công nghệ, từ sự phát triển mọi mặt của thế giới làm phong phú thêm tiếng mẹ đẻ của chúng ta, mà ai cũng dễ dàng có ít nhiều ví dụ, như lướt web, báo online…
Tiếng Việt, tiếng nước tôi vào thời 4.0, hội nhập sâu rộng, va đập văn hóa khốc liệt, lại càng cần nâng niu gìn giữ nhiềuhơn!
Dù đi đâu về đâu, tôi vẫn đau đáu nhớ ánh mắt trong veo, bàn tay cầm bút nắn nót từng chữ và miệng uốn lưỡi tập đánh vần của học sinh ngày cũ ở trường làng...
Thương lắm tiếng Việt!
NGUYỄN THÀNH CÔNG
Bình luận