Hai mùa xuân

Mùa Xuân không chỉ để phân biệt thời khắc trong năm mà còn được dùng để liên tưởng đến sự khởi đầu của những dòng lịch sử.

Hình ảnh mùa Xuân cũng được Giáo hội Công giáo sử dụng khi đề cập đến những chặng đường trần thế, trong những sự kiện hoặc biến cố trọng đại. Giáo hội Việt Nam cũng có mùa Xuân riêng của một Giáo hội địa phương.

Trước khi mùa Xuân bắt đầu, có những “cánh én” báo tin Xuân.

HĐGMVN trong chuyến đi Ad Limina 2009

Cánh én đầu tiên trên dải đất Việt mang tên Inêkhu. Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi lại: “Năm Nguyên Hòa nguyên niên (1533), tháng ba, đời vua Lê Trang Tông, có người Tây Dương tên Inêkhu lén vào xã Ninh Cường, xã Quần Anh huyện Nam Chân, và xã Trà Lũ huyện Giao Thủy, âm thầm truyền bá Da Tô tả đạo (quyển XXXIII, tờ 6a và 6b).

Các cánh én kế tiếp là các giáo sĩ Luis de Foncesca, Grégroire de la Motte và Gaspar de Santa Cruz dòng Ða Minh, từ quần đảo Malacca đến Hà Tiên năm 1550. Tại Ðàng Ngoài là các giáo sĩ Diego Doropesa, Bartolomeo Ruiz, Pedro Ortiz, Francisco de Montila và bốn trợ sĩ đến từ tỉnh dòng Ða Minh Philippines truyền đạo tại vùng An Quảng (Quảng Yên) năm 1583. Tại Ðàng Trong là hai giáo sĩ Francesco Buzomi, Diego Carvalho và ba trợ sĩ Dòng Tên cập bến Cửa Hàn, Quảng Nam để rao truyền Tin Mừng năm 1615. Sau đó là Francois de Pina, Christopho Bori, nhất là Alexandre de Rhodes (Ðắc Lộ), những khuôn mặt nổi bật trong việc sáng tạo chữ quốc ngữ.

Mùa Xuân đầu tiên của GHVN khởi đầu ngày 9.9.1659 với sự hình thành hai Giáo phận Tông tòa là Đàng Ngoài và Đàng Trong. Thời kỳ Tông tòa, kéo dài 301 năm, đã ấp ủ và vun đắp một Giáo hội địa phương non trẻ trở nên lớn mạnh và vững chắc. Theo thống kê Bộ Truyền giáo, Giáo hội tại miền Nam năm 1957 có 1.100.000 giáo dân, 67.854 tân tòng, 254 đại chủng sinh, 1.672 thầy giảng và 1.264 linh mục.

Mùa Xuân thứ hai, đánh dấu sự trưởng thành của GHVN, bắt đầu từ ngày 24.11.1960, khi Tòa Thánh thiết lập Hàng giáo phẩm Việt Nam và 3 Giáo tỉnh Hà Nội, Huế, Sài Gòn, lúc đó gồm 17 giáo phận Chánh tòa. 40 năm kế tiếp (1960 - 2005), GHVN phát triển thành 26 giáo phận Chánh tòa.

Ngày nay, mỗi giáo phận là một bông hoa tươi đẹp, mang hương sắc riêng nhưng hòa quyện với nhau thành một vườn hoa Xuân ngập tràn sức sống.

Công đồng Vaticanô II đã cung cấp nguồn sống mới cho Giáo hội toàn cầu và các Giáo hội địa phương trong nửa thế kỷ qua. Dưới ánh sáng Công đồng, tinh thần canh tân hòa giải trong nội bộ, đường hướng đại kết với các tôn giáo Kitô giáo, thái độ cởi mở trong công cuộc truyền giáo, cung cách thân thiện và đối thoại thân tình với các tôn giáo, chú tâm các thành phần nơi vùng ngoại biên... đã tạo nên hình ảnh mùa Xuân tươi đẹp trong Giáo hội.

Riêng đối với Giáo hội Việt Nam, sắc Xuân còn được biểu hiện qua đường hướng mục vụ “đồng hành với dân tộc” và trong tâm tình vừa là công dân vừa là giáo dân, người Công giáo Việt Nam cũng đã có những đóng góp ý nghĩa vào sự hiệp thông với Giáo hội toàn cầu và quan hệ Việt Nam - Vatican.

Mùa Xuân của Giáo hội Việt Nam đang ngày càng khoe sắc.

Hoàng Anh