Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật XXIV TN - năm B

Mc 8, 27-35

Linh mục Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Thành phố Xêdarê Philípphê nằm ở đâu? Tại sao nó lại có tên như thế?

Thành phố Xêdarê Philípphê nằm ở phía bắc nước Israen, ở chân núi Khécmôn. Ở đây người ta thờ các thần ngoại giáo như thần Baal. Vua Hêrôđê Đại đế đã xây ở đây một đền thờ kính Hoàng đế Augúttô, coi ông này như một vị thần. Vào thời Đức Giêsu, thành phố này thuộc vùng đất của tiểu vương Philípphê, con Hêrôđê Đại đế (x. Lc 3,1). Sau khi lên chức tiểu vương (năm 4 trước công nguyên), Philípphê đã nới rộng thành phố này, và vào năm 14 sau công nguyên, ông đã đặt tên nó là Xêdarê Philípphê (ông ghép tên ông với tên hoàng đế Rôma là Xêdarê Augúttô). Ở Israel còn có một thành phố khác cũng có tên là Xêdarê nằm ở vùng duyên hải Địa Trung Hải. 

2. Trước câu hỏi “Đức Giêsu là ai?” (Mc 4,41), hãy đọc những câu trả lời trong các câu sau Mc 1,1; 1,24; 3,11; 5,6-7; 6,14-16; 8,28.

Ngay từ câu đầu tiên của Tin Mừng Máccô, tác giả đã khẳng định Đức Giêsu là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa (Mc 1,1). Các thần ô uế thì nhận biết Đức Giêsu là Con Thiên Chúa (Mc 3,11), là Đấng Thánh của Thiên Chúa (1,24), là Con Thiên Chúa Tối Cao (5,7). Đối với một số người, Đức Giêsu là ông Gioan Tẩy Giả, là ngôn sứ Êlia ngày xưa, hay một trong các ngôn sứ (6,14-16; 8,28). Xem ra các thần ô uế có cái nhìn đúng hơn về Đức Giêsu, nhưng chúng thường bị Ngài cấm không được nói ra Ngài là ai (Mc 1,24; 3,11).

3. Đọc Mc 6,14-16; 8,28. Nhìn chung, người ta nghĩ Đức Giêsu là ai? Tại sao có người nghĩ Đức Giêsu là Êlia? Đọc 2 Vua 2,11; Malakia 4,5-6; Huấn ca 48,1-14. 

Dựa trên Mc 6,14-16; 8,28, nhìn chung dân chúng coi Đức Giêsu là một vị ngôn sứ, nghĩa là một người của Thiên Chúa và nói lời của Thiên Chúa. Vua Hêrôđê và một số người coi Đức Giêsu là ngôn sứ Gioan Tẩy Giả bị chém đầu nay sống lại (Mc 6,16). Một số khác dựa trên các sách Cựu Ước như 2 Vua 2,11, Malakia 4,5-6 và Huấn ca 48,9 nên tin Đức Giêsu là ngôn sứ Êlia, người được đưa lên trời trong xe ngựa lửa, nay trở lại. Cũng có một số coi Đức Giêsu là một ngôn sứ giống các ngôn sứ thời xưa (6,15). Tuy nhiên, không thấy ai tin Đức Giêsu là vị Ngôn sứ giống như ông Môsê mà Thiên Chúa đã hứa ban ở sách Đệ nhị luật 18,15-18.

4. Đọc Mc 8,29. Câu trả lời của ông Phêrô có gì đặc biệt so với các câu trả lời trước? Đối với người Do Thái thời Đức Giêsu, Đấng Kitô là người như thế nào? Đọc 1 Sm 24,7 và 2 Sm 7,11-16.

Đại diện cho anh em, Phêrô trả lời câu hỏi quan trọng của Thầy Giêsu, sau khi cả nhóm môn đệ đã theo Thầy một thời gian, đã nghe Thầy giảng với uy quyền và chứng kiến những phép lạ Thầy làm. Câu trả lời của Phêrô ở Mc 8,29 vượt trội hơn câu trả lời của dân chúng ở chỗ ông tuyên xưng Đức Giêsu không chỉ là một ngôn sứ, mà còn là Đấng Kitô, nghĩa là Đấng Mêsia mà dân Do Thái mong mỏi từ lâu. Đấng Kitô hay Đấng Mêsia có nghĩa là người được Thiên Chúa xức dầu. Ngày xưa, vua là người thường được xức dầu (1 Sm 24,7). Vào thời Đức Giêsu, nước Israen không có ai làm vua từ sáu thế kỷ qua. Nó chịu cảnh nô lệ hết Babylon đến Persia, rồi Hy Lạp và cuối cùng là Rôma. Bởi đó, dựa trên lời Thiên Chúa hứa với ngôn sứ Nathan (2 Sm 7,11-16), người Do Thái đau đáu mong chờ một vị vua Mêsia thuộc dòng dõi Đavít. Họ hy vọng vị này sẽ giải phóng Ítraen khỏi tay ngoại bang, dành lại độc lập và xây dựng một vương quốc công minh chính trực tại Giêrusalem. Hầu chắc khi tuyên xưng Thầy Giêsu là Đấng Kitô, tức Đấng Mêsia, ông Phêrô cũng có cái nhìn tương tự về Đức Kitô như những người Do Thái khác.

5. Đọc Mc 8,30. Đức Giêsu có nhận mình là Đấng Kitô không? Tại sao Đức Giêsu nghiêm cấm các ông không được nói với ai điều đó? Ngài còn cấm nhiều lần khác không? Đọc Mc 1,25. 34; 3,11-12; 1,44; 5,43; 7,36; 8,26. Đến khi nào thì Ngài mới cho phép nói? Đọc Mc 14,61-62.

Qua Mc 8,30 ta thấy Đức Giêsu mặc nhiên nhận mình là Đấng Mêsia, nhưng Ngài là một Đấng Mêsia khác với quan niệm của số đông người Do Thái đương thời. Bởi thế Đức Giêsu cấm không được nói Ngài là Đấng Mêsia, vì Ngài sợ người ta hiểu lầm. Ngài không phải là một vị vua đến để giải phóng dân tộc Do Thái khỏi ách đô hộ của đế quốc Rôma. Ngài cũng không phải là người chiến thắng quân thù về mặt quân sự hay chính trị, nhưng Ngài là Đấng Mêsia chịu đau khổ như người Tôi Trung, để giải phóng cả nhân loại khỏi ách nô lệ cho tội lỗi. Trong Tin Mừng Máccô, Đức Giêsu còn nhiều lần cấm nói về Ngài hay về việc Ngài làm (Mc 1,25.34.44; 3,12; 5,43; 7,36). Ngài chỉ công khai nhận mình là Đấng Kitô khi phải trả lời câu hỏi của vị thượng tế (Mc 14,61-62), vì lúc đó, Ngài không sợ gây hiểu lầm nữa.

6. Đọc Mc 8,31. Sau khi Phêrô tuyên tín, Đức Giêsu tiên báo điều gì? Tại sao Ngài lại “phải” chịu nhiều đau khổ? Đọc Mc 8,32. Tại sao Phêrô trách Đức Giêsu? 

Sau khi Phêrô tuyên xưng đức tin, Đức Giêsu liền báo cho các môn đệ về số phận tương lai của mình: phải chịu đau khổ, chết và sống lại. Dù nhiều người gây ra cái chết của Đức Giêsu, như Giuđa, Philatô, hay các thượng tế…, nhưng qua việc dùng từ “phải” trong Mc 8,31, Ngài cho thấy mọi sự xảy ra đều nằm trong ý định của Thiên Chúa (Mc 14,36). Đau khổ và cái chết của Ngài không phải là một rủi ro hay thất bại, nhưng là con đường dẫn đến sự sống. Kiểu làm Mêsia của Ngài hoàn toàn khác với điều các môn đệ nghĩ. Chính vì thế Phêrô đã trách Đức Giêsu (Mc 8,32).

7. Tại sao Đức Giêsu trách Phêrô nặng lời và gọi ông là Xatan (Mc 8,33)? Đọc Mc 1,13.

Đức Giêsu đã nặng lời trách Phêrô và gọi ông là Xatan, vì tuy thương Thầy, nhưng ông lại giống Xatan trong hoang địa (Mc 1,13). Ông cám dỗ Thầy đi trên con đường khôn ngoan của loài người, nhưng đó lại không phải là con đường của Thiên Chúa (Mc 8,33). Thầy đã đòi Phêrô phải lui lại, ở đúng vị trí của người môn đệ, đó là đi sau Thầy.

8. Đọc Mc 8,34-35. Đức Giêsu nói những câu này cho ai? Số phận của họ có khác với số phận của Thầy Giêsu không?

Đức Giêsu nói Mc 8,34-35 cho các môn đệ và cả đám đông nữa. Ai muốn theo Thầy Giêsu cũng phải chung thân phận với Thầy: phải từ bỏ mình để sống theo ý Cha, phải vác thập giá của mình, phải mất mạng sống của mình, và nhờ đó cứu được mạng sống cho đời sau. Cuộc đời họ phải nên một với cuộc đời Thầy Giêsu. Như thế thân phận của trò cũng như thân phận của Thầy.