Cổng cưới lá dừa

Với những gia đình tổ chức đám cưới ở quê hoặc bắc rạp cưới tại gia thì phương án thuê một chiếc cổng nhựa đính hoa, treo đèn, kết nơ có lẽ vừa mang màu sắc đẹp mắt vừa tiết kiệm được khá nhiều thời gian cũng như chi phí và sức người. Tuy nhiên, ngày nay, nếu có dịp tận mắt chứng kiến những chiếc cổng cưới độc đáo theo phong cách “cây nhà lá vườn” của miền Tây thì nhiều người sẽ vỡ òa bất ngờ vì vẻ đẹp cũng như sự thân thiện với môi trường.

Làm cổng cưới lá dừa đòi hỏi sự tỉ mẩn

Trước đây, mỗi lần trong xóm có đám cưới thì bà con, hàng xóm, đặc biệt là các thanh niên sẽ cùng nhau mỗi người một việc, giúp đỡ gia chủ chu toàn ngày trọng đại. Trong đó việc trang trí chiếc cổng cưới là nhộn nhịp và mất cũng khá nhiều thời gian. Trước ngày cưới, các bạn trẻ sẽ cùng nhau đi tìm nguyên liệu như tàu dừa, cây đủng đỉnh, bẹ chuối… đem về để dựng thành rạp, cổng chào. Nếu ai khéo tay, có óc sáng tạo sẽ được giao nhiệm vụ trang trí cổng cưới. Từ tấm bảng Tân Hôn hoặc Vu Quy cũng được phá cách bằng nhiều nguyên liệu khác nhau như bông dừa, trái cau, hạt lúa… rất công phu và tỉ mẩn. Nhìn tuy có vẻ mộc mạc nhưng mang đến nét văn hóa dân gian, gần gũi và nặng tình làng nghĩa xóm.

Khi đời sống kinh tế của xã hội bắt đầu phát triển, thì cổng cưới kiểu ngày xưa cũng dần mai một, nhường chỗ cho những chiếc cổng hoa đầy màu sắc, từ hoa nhựa và đèn chùm. Ðám cưới ngày nay, người ta cũng ít nhờ người thân quen làm giúp như trước vì phần lớn lớp thanh niên đi lao động xa nhà hoặc quá bận rộn với việc mưu sinh, không có thời gian rảnh rỗi. Mỗi khi có dịp cưới, hỏi, gia chủ chỉ cần “alô” một tiếng đã có ngay dịch vụ cho thuê, trong đó có rạp và cổng cưới.

Sau một thời gian dài vắng bóng, những năm trở lại đây, nhiều gia đình đã lựa chọn kiểu đám cưới ngày xưa với rạp, cổng cưới được trang trí bằng lá dừa, cây đủng đỉnh, thậm chí là thân của cây chuối, buồng dừa nước… Tuy mộc mạc, đơn giản nhưng toát lên được vẻ đẹp bình dị, thu hút được nhiều người. Và để đáp ứng nhu cầu này, cũng có những nhóm đứng ra nhận làm dịch vụ thực hiện loại cổng cưới trên.

Kiểu đám cưới với rạp trang trí bằng nguyên liệu cây nhà lá vườn như thế đã xuất hiện lại ở hầu hết các tỉnh miền Tây. Với nhiều người, ngoài việc tái hiện lại giá trị truyền thống của ông bà ngày xưa thì đó cũng là điểm nhấn để cho ngày cưới của các cặp đôi có giá trị văn hóa, cũng như kỷ niệm sau này mỗi khi nhắc lại cho con cháu.

Trào lưu làm cổng cưới lá dừa đang xuất hiện lại ở nhiều nơi, đặc biệt các tỉnh miền Tây

Theo anh Nguyễn Hải Ðăng (Ba Tri, Bến Tre), người làm dịch vụ cổng cưới lá dừa thì: “Công việc làm cổng cưới cũng rất đơn giản, điều quan trọng là người làm phải khéo tay, có sự đa dạng thiết kế về mẫu rạp. Nếu không yêu thích thì hơi khó khăn. Làm việc này đòi hỏi sự tỉ mẩn nhưng bù lại tiền công thu về cũng khá hấp dẫn. Tùy theo kích thước cũng như yêu cầu của gia chủ mà cổng cưới có thể dao động từ 1.5 đến 10 triệu đồng. Thời gian chuẩn bị và thực hiện khoảng 1 đến 2 ngày”.

Mục tiêu chủ yếu của việc làm cổng cưới lá dừa với nhóm anh Ðăng là để duy trì, phổ biến nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương, còn thu nhập chỉ là phụ, bởi vì đa số thành viên trong nhóm đều có công việc ổn định.

Ở miền Tây sông nước nên nguyên liệu lá dừa rất phong phú, tuy nhiên để chọn lựa cho mình những mẫu lá ưng ý cũng đòi hỏi người chế tác phải am hiểu độ tuổi của lá dừa non (cà bắp - loại lá dừa non của cây dừa nước, có màu vàng đẹp mắt), nếu xác định sai độ tuổi thì sẽ khó khăn khi thực hiện, cũng như làm mất đi một tàu dừa của cây dừa nước.

Nếu như cổng nhựa thuê từ dịch vụ thì sau ngày cưới, các gia đình phải tháo gỡ để trả lại. Riêng với chiếc cổng cưới “cây nhà lá vườn” như cổng cưới lá dừa thì nhiều gia đình sẽ giữ lại cho đến khi lá khô thành một màu vàng tự nhiên. Với họ, đó không chỉ là lưu lại kỷ niệm của gia đình mà còn thông báo với nhiều người khi đi qua, rằng nhà mình có hỷ sự, có thêm nàng dâu, chàng rể mới.

Cổng cưới trang trí bằng lá dừa, đơn sơ, mộc mạc, mẫu mã đa dạng, giờ đây không chỉ phổ biến ở nông thôn mà đang được các cô dâu, chú rể ở thành thị ưa chuộng, cho dù chi phí không phải là rẻ.

VÕ HỒNG TUẤN