Nhớ thời đĩa nhạc còn thịnh hành, một năm vào dịp Xuân, chúng tôi nhận được một đĩa nhạc có tựa “Ai lên xứ hoa đào”, trong đó là những bài hát về Đà Lạt của nhiều tác giả. Người tặng đĩa là một cư dân Đà Lạt, yêu mến thành phố nơi mình gắn bó nhiều năm nên muốn tặng bạn bè một món quà mang dấu ấn quê hương xứ sở. Xuân này, chúng tôi lại tình cờ được cầm trên tay một tuyển tập được in trên nền giấy trắng, khổ 20x28cm với 130 ca khúc, được tuyển chọn và biên tập bởi nhạc sĩ Quỳnh Hợp và nhà báo Hà Đình Nguyên. Một lần nữa, lại được hòa mình trong những giai điệu và ca từ đầy ắp mộng mơ, cảm xúc lại thang thang trên những cung đường, ngọn đồi đầy thông, đầy hoa, lãng đãng sương mù của phố núi…
Như nhạc sĩ Quỳnh Hợp giới thiệu trong tuyển tập này thì : “… Đến, yêu và đắm say Đà Lạt, nhiều nhạc sĩ với đầy ắp cảm xúc đã để lại những nhạc phẩm đọng thật lâu trong lòng người yêu nhạc và đồng hành với sự phát triển của thành phố. Hiện diện trong những bài hát ấy là vẻ đẹp về thiên nhiên, kiến trúc và con người nơi xứ sở của hoa, của thông, của hồ, của thác và những phố bên đồi vô cùng lãng mạn, xinh đẹp. Âm nhạc Đà Lạt từ những quán café dần bung ra và bước lên sân khấu lớn của lễ hội nồng nàn, say đắm và vô cùng thoáng đạt…”. Quả thật, Đà Lạt đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thi sĩ, nhạc sĩ… để có những bài thơ, khúc hát ra đời đi vào lòng người, trong đó có nhiều tác phẩm đã vượt ra khỏi xuất xứ ban đầu, khiến người yêu nhạc ở khắp nơi đều có thể ngân nga.
130 ca khúc của nhiều tác giả trong tuyển tập chỉ là một phần những gì mà những nhạc sĩ ở các thế hệ, trong và ngoài nước đã dành cho Đà Lạt. Lần giở từng trang, độc giả yêu nhạc bắt gặp những ca khúc rất quen thuộc của các tác giả tên tuổi và cả những bài hát chưa phổ biến nhiều, bên cạnh nhạc phẩm là đôi nét chân dung người sáng tác. Như bài “Ai lên xứ hoa đào” của nhạc sĩ Hoàng Nguyên mở đầu tuyển tập, là ca khúc không xa lạ gì với nhiều người. Được viết với cung đô trưởng, nhịp độ chậm trong dòng cảm xúc tự tình, bâng khuâng, nét nhạc mô tả cái bồng bềnh sương khói, đồi dốc núi non chập chùng, gắn với những kỷ niệm đẹp một thời: “Ai lên xứ hoa đào dừng chân bên hồ nghe chiều rơi. Nghe hơi giá len vào hồn người chiều xuân mây êm trôi. Thông reo bên suối vắng lời dìu dặt như tiếng tơ. Xuân đi trong mắt biếc lòng dạt dào nên ý thơ. Nghe tâm tư mơ ước mộng Đào Nguyên đẹp như chuyện ngày xưa…”. Kế theo, một ca khúc cũng đi cùng năm tháng mà khi cất lên, hẳn ai cũng có thể hát theo, đó là bài “Đà Lạt hoàng hôn” của tác giả Minh Kỳ - Dạ Cầm: “Lắng nghe chiều xuống thành phố mộng mơ. Màu lam tím Đà Lạt sương phủ mờ. Từng đôi đi trong phố vắng, bước chân em giữa không gian hoàng hôn khua màn đêm…”. Giai điệu của bản nhạc man mác buồn, ca từ diễn tả vẻ đẹp của sương mù, sự mộng mơ, của những cuộc tình tha thiết… Nhạc phẩm đã tạo được cảm xúc sâu lắng trong lòng người. Và, có một bài hát mà mỗi mùa Noel lại được ngân vang, giai điệu đã trở nên bất hủ: “Bài thánh ca đó còn nhớ không em, Noel năm nào chúng mình có nhau…”. Đây là ca khúc “Bài thánh ca buồn” của nhạc sĩ Nguyễn Vũ. Có lẽ ít ai biết, nguồn cảm hứng để tác giả sáng tác bản nhạc này chính là từ Đà Lạt, như lời nhạc sĩ được trích dẫn trong tuyển tập: “Không hiểu sao mỗi khi nghe bản thánh ca bất hủ ‘Đêm thánh vô cùng’ (Silent night), tôi luôn có tâm trạng xuyến xao, buồn buồn thế nào ấy. Bài hát đã dẫn đưa tôi về với những hoài niệm xa xưa với một cô gái Đà Lạt siêng đi lễ ở nhà thờ Con Gà, cũng chính những hoài niệm này mà tôi đã viết ‘Bài thánh ca buồn’…”. Một số bài hát quen thuộc khác cũng có mặt trong tập nhạc như Mimosa (Trần Kiết Tường), Thành phố mưa bay (Bằng Giang), Thành phố buồn (Lam Phương)… Ở tuyển tập này, có cả những tác phẩm sâu lắng về Đà Lạt của các nhạc sĩ nổi danh như Phạm Duy, Vũ Thành An, Trịnh Công Sơn…
Và trong vô số bài hát, không thiếu những ca khúc mà ca từ xuất phát từ những bài thơ hay viết về thành phố sương mù, trong số này, có các tác giả thơ là cộng tác viên ở Đà Lạt nhiều năm của báo Công giáo và Dân tộc như Phan Thành Minh, Nguyễn Tấn On… Người phổ nhạc cho nhiều bài thơ trong tuyển tập này là nhạc sĩ Quỳnh Hợp. Cả tác giả thơ và nhạc đều dành cho Đà Lạt một tình yêu da diết.
Những ngày cuối năm 2023, cùng với thời điểm kỷ niệm 130 năm hình thành và phát triển, Đà Lạt được chính thức công nhận là thành phố sáng tạo âm nhạc đầu tiên của Việt Nam, cùng với 53 thành phố khác trên thế giới gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Tuyển tập 130 ca khúc này ra mắt như món quà mừng và minh chứng cho sức tạo nghệ thuật được gợi hứng từ vùng đất thơ mộng ấy.
LIÊN GIANG
Bình luận