Hành trình cõng nấm ra đảo

Chúng tôi gặp anh Bùi Minh Thắng (xã Hòa Phú, huyện Củ Chi, TPHCM) trong chuyến thăm dân và quân ở quần đảo Trường Sa gần đây. Ở tuổi 28, trong khi không ít người trẻ vẫn đang chật vật lập nghiệp, thì anh đã là ông chủ cơ sở nấm có diện tích 6.000m², lợi nhuận hơn 300 triệu đồng mỗi tháng, tạo việc làm cho hàng chục lao động tại chỗ…Chuyến đi này, anh còn muốn giới thiệu mô hình trồng nấm của mình, phục vụ cho chiến sĩ và bà con trên đảo, sau khi đã thực hiện thành công tại xã đảo Thạnh An (huyện Cần Giờ) và đảo Thổ Chu (tỉnh Kiên Giang).

Nhờ lòng yêu nghề, anh Bùi Minh Thắng đã khởi nghiệp thành công với nấm

Ðối với anh Bùi Minh Thắng - công dân trẻ tiêu biểu TPHCM năm 2017 - thì được cống hiến tài năng, sức trẻ cho xã hội, cho quê hương là một tâm nguyện. Hành trình cõng nấm ra đảo của anh là một câu chuyện dài, chứa đầy quyết tâm, vượt qua mọi thử thách, bởi, tất cả khởi đi chỉ từ lòng yêu nghề của chàng thanh niên hồi 18 tuổi và chút kinh nghiệm gom nhặt…

GÁC LẠI VIỆC DU HỌC

Những ngày tháng hiện tại, anh Bùi Minh Thắng đầy bận rộn chỉ với một thứ duy nhất: Nấm. Ðó là cả gia sản, bao gồm lòng quyết tâm của tuổi trẻ và niềm tự hào của nhiều người thân. Sinh ra trong gia đình nông dân, từ nhỏ, anh đã quen với lao động. Hương nấm từ mảnh vườn nhỏ của ba mẹ dần len vào ký ức để rồi khi lớn lên, anh lại một mực theo nghiệp nấm dù biết chọn lựa này đầy vất vả. “Tốt nghiệp trung học phổ thông xong, ba mẹ đã cho tôi học tiếng Nhật và chuẩn bị hành trang lên đường du học. Ba mẹ không muốn tôi kế tục làm nghề này. Ba tôi hay bảo rằng làm nông bấp bênh, khó sống. Nhưng nếu tôi đi học, thay đổi sang hướng khác thì ai sẽ là người phát triển nghề mà ba mẹ dành cả đời theo đuổi, lo cho tôi?”, anh Thắng kể. Nghĩ vậy, anh chọn ở lại, thuyết phục gia đình để duy trì và gắn bó với nấm.

Miệt mài để duy trì và phát triển nghề trồng nấm của gia đình

Mang trong mình ước muốn khởi nghiệp, nên trước khi bắt tay vào việc, chàng trai trẻ dành thời gian tự học, tìm tòi các phương thức cải tiến chất lượng, nâng cao sản lượng, và điều quan trọng là tìm đầu ra cho sản phẩm, giới thiệu đến người tiêu dùng. Ðể khởi đầu, anh mạnh dạn vay mượn 300 triệu đồng, tất cả để đầu tư cho trang thiết bị, lò hấp phôi, lò áp suất, phòng nuôi cấy meo giống… Bằng những kinh nghiệm vun bồi từ nhỏ cộng với kiến thức qua quá trình tìm hiểu, anh còn ứng dụng khoa học kỹ thuật vào trại nấm nhà mình, chuyển từ lò củi sang lò hơi, tiết kiệm thời gian và nguyên liệu, hoặc dùng máy phun sương tự động giúp điều chỉnh nhiệt độ ổn định cho nấm mọc đẹp hơn. Anh cũng nhập thiết bị tủ cấy giống từ nước ngoài để đạt thanh trùng tuyệt đối giúp phôi không nhiễm bệnh... Mặt khác, thay vì làm nấm mèo như truyền thống, anh Thắng sản xuất thêm phôi nấm Bào Ngư, nấm Linh Chi... để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

Tuy nhiên, con đường đi đến thành công không hoàn toàn suôn sẻ mà trải qua rất nhiều rủi ro, thử thách. Anh hồi tưởng quãng thời gian ban đầu sản lượng có tăng chút ít, nhưng doanh thu vẫn không đủ để khấu trừ vào các chi phí, trả lương nhân công… Nguồn thu từ trại nấm giảm sút, anh lâm vào cảnh nợ nần: “Dù tính toán cẩn thận, kỹ lưỡng rồi, nhưng mẻ nấm đầu tiên với hơn 5.000 phôi nấm đã không thể phát triển. Mất trắng! Lúc đó, tôi như sụp đổ bởi mình đã dồn hết tâm huyết vào. May nhờ có gia đình kề cạnh mà tôi lấy lại tinh thần, nghiên cứu để khắc phục quy trình hỏng chỗ nào, những phôi nấm tiếp theo của dây chuyền làm nấm mới đã cho ra đời sản phẩm chất lượng hơn so với cách làm thủ công trước của ba mẹ”.

Với ý chí vươn lên, Bùi Minh Thắng được vinh danh là một trong 10 công dân trẻ tiêu biểu TPHCM năm 2017

QUYẾT TÂM VỚI NẤM

Tháng 4.2016, khi sản xuất đi vào ổn định, anh Thắng thuyết phục gia đình cho mượn giấy tờ nhà để vay ngân hàng thêm 600 triệu đồng, mở rộng diện tích nhà trại lên 700m². Hiện nay, cơ sở của anh nuôi cấp phôi nấm với khoảng 10 loại giống nấm, hai khu vực thu hoạch và bốn khu ủ phôi nấm. Từ việc trồng nấm thành phẩm, cung cấp cho chợ đầu mối, siêu thị, anh đã dành ra phần lớn diện tích để nuôi cấy và cung cấp phôi giống chất lượng cho trại nấm ở nhiều địa phương khác. Hiện nay, trại nấm của Thắng đã có diện tích lên gần 6.000m², mỗi ngày cho ra hơn 5.000 túi phôi với 10 loại nấm khác nhau (tỷ lệ hư giảm từ 5% xuống còn 3%), lợi nhuận mỗi tháng sau khi khấu trừ chi phí đạt hơn 300 triệu đồng.

Nói về mục tiêu phía trước của mình, anh Thắng tâm sự: “Tôi muốn tiếp tục phát triển nghề nấm, do nhu cầu trong nước là rất lớn. Tôi từ cậu thanh niên hầu như chẳng có gì, rất khó khăn, nhờ nỗ lực cộng may mắn nên đã thành công! Năm nay là năm cơ sở phát triển mạnh nhất trong suốt thời gian qua. Khi ổn định rồi, người đầu tiên tôi nghĩ đến là thanh niên, tôi muốn giúp các bạn ở nông thôn có điều kiện phát triển, đặc biệt những bạn nghèo, tật nguyền”. Cơ sở cũng đã giúp cho 10 lao động tại địa phương có việc làm với thu nhập từ 5 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Với lãnh đạo TPHCM trong chuyến công tác Trường Sa 2019, ảnh chụp tại cột chủ quyền đảo Đá Lát

Năm 2018, trong chuyến công tác thăm đảo Thổ Chu, tỉnh Kiên Giang, nhận thấy sự thiếu thốn của bà con trên đảo, anh Thắng đã nhen nhóm ý định giới thiệu mô hình trồng nấm để góp phần cải thiện bữa ăn, phục vụ đời sống. Sau khi về, anh đã liên kết với Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ trẻ TPHCM. Và rồi, những mẻ phôi nấm đầu tiên đã được gởi ra hải đảo. Anh còn gởi các đoạn phim ngắn tự quay, hướng dẫn cách trồng, chăm sóc nấm cụ thể và giữ liên lạc thường xuyên. Tháng 10.2019, anh tiếp tục hoạt động này tại xã đảo Thạnh An. “Thời đại 4.0 này, việc liên lạc giữa đất liền và bà con ngoài đảo không còn quá khó, chỉ cần có mạng internet, mình quyết tâm, sẵn sàng giúp thì sẽ được. Khi thấy những mẻ nấm thành công do các anh, các chị gởi về, tôi rất vui”, anh nói.

Trong tương lai, bên cạnh phát triển cơ sở sản xuất của mình, anh Thắng còn dự định mang nấm ra nhiều nơi, ra các đảo để nấm sinh sôi trên đất Việt phục vụ cho bà con đất Việt, dẫu có xa xôi.

Anh Nguyên