Ngã Bảy của một thời

Soạn giả Viễn Châu, trong vở Tình anh bán chiếu có câu rất hay: “Ghe chiếu Cà Mau đã cắm sào trên bờ kinh Ngã Bảy sao cô gái năm xưa chẳng thấy ra chào?”. Địa danh Ngã Bảy được nhắc tới ở đây chính là chợ nổi Ngã Bảy (tỉnh Hậu Giang), một chợ nổi khá lớn của miền tây Nam bộ. Không phải vì được đưa vào lời bài vọng cổ mà địa danh trở nên nổi tiếng. Ngã Bảy, với lối sống riêng của nó, sự tồn tại của con chợ, giao thương buôn bán, cuộc sống sinh hoạt của bà con dân quê đã làm ra nét riêng, độc đáo.

Chợ nổi Ngã Bảy được xếp vào hạng lớn nhất nhì trong số chợ nổi ở đồng bằng sông Cửu Long. Cùng với chợ nổi Cái Răng, Phong Điền, Ngã Năm, chợ nổi Ngã Bảy góp mình tạo nên dấu ấn văn hoá chợ miệt sông nước.

Thế hệ 9x có thể nói là lớp cuối được tận mắt chứng kiến sự phồn thịnh của chợ nổi trước khi bước vào thời kỳ suy tàn. Ký ức của những người con miền đồng bằng mà nay đã ngót nghét trung niên còn gì đậm đà bằng những buổi đi chợ, ngồi trên ghe xuồng sóng vỗ nhấp nhô, nhìn những con tàu lớn, nhỏ treo cây bẹo. Rồi cha mẹ cập ghe vào những chiếc tàu lớn mua hàng. Tờ mờ sáng đi chợ, nghe mùi nước lèo thơm phức muốn dùng ngay tô bánh canh ngọt dịu. Những đứa trẻ không thèm cắt tóc ở trong xóm, nhảy tọt xuống ghe ba má đi chợ để ngồi cắt tóc dưới xuồng, gió thổi tóc bay bay...

Trước khi hệ thống giao thông đường bộ được hoàn thiện và ngoi lên chiếm vị trí độc tôn, người đồng bằng gắn mình với dòng sông hiền hoà. Đi lại trên con sông. Buôn bán trên con sông. Và họp chợ cũng thế. Năm 1915, chợ nổi Ngã Bảy ra đời sau 10 năm đào kinh xáng, 7 ngã sông hình thành. Ngã Bảy là chợ tổng hợp, có thể mua sỉ, bán lẻ; phong phú đa dạng đủ loại hàng hóa mang đặc trưng sắc màu cuộc sống Nam Bộ. Thời mở cửa, sản phẩm đồng bằng theo dòng nước lớn qua Ngã Bảy, ra tận đất Bắc, vượt biên giới đến các nước trong khu vực.

Chợ nổi họp mỗi ngày. Từ 3 giờ sáng đã có ghe xuồng tấp nập, cho đến khi nắng lên oi ả thì vãn dần. Sở dĩ gọi địa danh Ngã Bảy vì nơi này hợp dòng của bảy nhánh sông, trổ theo bảy hướng. Dòng nước hiền hoà đẩy những người dân quê chân chất gặp gỡ, gắn kết. Họ trao đổi con gà, đòn bánh, củ khoai... Họ sẵn sàng cho thêm một vài trái nếu đã mua đủ chục. Họ hào phóng bớt đi số lẻ khi tính tiền mà lại cân đủ đầy. Đất lành dưỡng nuôi người ngay thẳng!

Năm tháng đổi thay. Chợ nổi không còn là hình thức sinh hoạt phổ biến mà nằm im trong quá khứ. Ngã Bảy với những nhánh sông vẫn ở đó, giao dòng. Ngã Bảy thay da đổi thịt. Hiện nay, thành phố Ngã Bảy là đô thị loại III. Theo thống kê ngày 1.4.2019, Ngã Bảy có diện tích 78,07km², dân số 56.182 người, mật độ dân số đạt 720 người/km², là đơn vị hành chính có mật độ dân số cao nhất tỉnh Hậu Giang. Tỉ lệ lao động nông nghiệp khu vực nội thị là 81,55%, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 3 năm đạt 7,73%. Tỉ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ đạt 84,47% trong cơ cấu kinh tế. Thành phố thời gian qua đã thực hiện mạnh chuyển đổi cơ cấu ngành từ cây lúa sang mía và cây ăn trái như cam sành, chôm chôm, bưởi năm roi. Đồng thời khuyến khích phát triển nuôi trồng thủy sản. Thành phố tiếp tục quy hoạch cụm công nghiệp dọc kinh Quản Lộ - Phụng Hiệp (phường Hiệp Thành) kết nối với cụm công nghiệp hiện hữu tạo nền vùng công nghiệp tập trung cho thành phố; quy hoạch khu công nghiệp sạch Tân Thành, phát triển khu tiểu thủ công nghiệp và các làng nghề truyền thống tập trung ven kênh Cái Côn. Lĩnh vực thương mại - dịch vụ trở thành mũi nhọn phát triển nhanh và mạnh nhất của thành phố. Cuộc sống của bà con ngày càng khấm khá. Ngã Bảy đang trên đà phát triển để sánh vai với các thành phố trong khu vực.

Nhìn lại Ngã Bảy một thời với chợ nổi hết sức nổi tiếng, để nhớ thương và trân trọng những giá trị xưa. Đồng thời, để thấy được sự biến đổi của quê hương. Phải chấp nhận mất mát của lối sống cũ để theo cho kịp nhịp độ xã hội.

THU HUYỀN