Nhiều bài thánh ca đã được chỉnh từ

Phụng vụ tháng 11 khởi đầu với lễ kính Các Thánh nam nữ. Với đời sống thánh thiện và gương mẫu, những người con của Chúa đã chu toàn bổn phận trong từng ơn gọi riêng biệt và được tôn vinh lên bậc hiển thánh. Trong suốt năm Phụng vụ, dọc theo các mùa cũng thường xuyên có các ngày lễ mừng kính và tưởng nhớ các thánh. Vì vậy, thánh ca viết về đề tài này phong phú. Một số bài hát, sau khi tiến hành thẩm định, đã được sửa lạiđôi chỗ ở phần lời cho phù hợp với cách hiểu của ngôn ngữ hiện nay.

Ca khúc Cầu xin Thánh Gia của tác giả Phạm Đình Nhu - Nguyễn Khắc Tuần, câu hát“Giuse trong xóm nhỏ lao động thuở xưa”, được sửa thành “Giuse trong xóm nhỏ quê nghèo thuở xưa”. Cách thay từ này ngụ ý diễn tả đời sống vất vả, gian nan của Thánh Cả cùng với Đức Mẹ Maria. Tuy nhiên, gia đình nhỏ đã sống thánh thiện và chuyên chăm. Có lẽ, từ ý nghĩa đó, từ “nêu gương” trong câu hát “Nêu gương cho tất cả gia đình cần lao” cũng được sửa thành “nên gương”. Cùng hát về Thánh Cả Giuse, bài hát Về bên thiên đàng của nhạc sĩ Minh Đệ có câu: “Nguyện xin Thánh cả Giuse quyền cao sang, rầy đang no đầy muôn phúc trên ngai vàng...”, trong đây, từ “ngai vàng” thay thành “thiên đàng”. Tương tự, trong bài Thánh Gia kêu gọi - tác giả Thanh Hương, câu phiên khúc thứ ba: “Này này đinh ninh nhìn tấm gương...”, từ “đinh ninh” sửa lại thành “con ơi”. Như thế, câu hát như lời kêu gọi. Và cụm từ “gia đình yêu đương” cũng được chỉnh thành “gia đình yêu thương”.

Viết về các thánh, không chỉ có sự ngợi ca thánh gia là mẫu gương gia đình tuyệt hảo. Các nhạc sĩ Công giáo cũng vinh danh những chứng nhân đức tin khác. Nhạc sĩ Hùng Lân, khi viết về thánh Phanxicô Xavie, có câu “Phanxicô là đấng tiền hô”. Hiện tại, đoạn lời này sửa lại: “Phanxicô là đấng tiền phong”. Có thể, mục đích của việc này là tránh gây nhầm lẫn với công việc mà thánh Gioan tiền hô đã làm, được Thánh Kinh đề cập. Trong khi đó, thánh Phanxicô Xavie là nhà truyền giáo của thế kỷ XVI. Nhà truyền giáo vĩ đại này sinh năm 1506 tại lâu đài Xaviê bên Tây Ban Nha. Thánh nhân vào đại học Paris năm lên 18 tuổi. Tại đây, Phanxicô Xaviê đã gặp thánh Inhaxiô Lôyôla, lúc ấy sắp thiết lập dòng Tên. Năm 28 tuổi, ngài cùng với nhóm bạn của thánh Inhaxiô khấn sống khó nghèo, khiết tịnh và làm việc tông đồ. Vài năm sau, ngài chịu chức linh mục tại Venezia miền Bắc nước Ý. Thánh nhân đã truyền giáo nhiều nơi, trong đó có Nhật, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia...

Việc sửa từ cũng được thực hiện nơi bài hát Ca mừng các thánh - nhạc sĩ Hoài Chiên. Đối với câu: “Trước dung nhan cực linh, cha từ bi ngự thiên đường”, từ “dung nhan” được thay là “tôn nhan”, nhằm tăng mức độ biểu thái, lòng kính trọng tôn nhan Đức Chúa. Cũng ở bài này, câu 2 có cụm “trần ai mau tàn phai”, được chỉnh lại “trần ai sẽ tàn phai” như một sự khẳng định cuộc đời nơi dương thế rồi sẽ đi vào đêm tàn, ai rồi cũng chết đi. Từ “sẽ” diễn tả thì tương lai không thể trốn tránh hay thoái thác cho ai được.

Điểm qua vài ca khúc chủ đề các thánh đã được sửa từ. Các phần chỉnh sửa nhìn chung không nhiều, tuy nhiên góp phần quan trọng trong việc giúp người nghe và nghiên cứu hiểu rõ hơn ý nghĩa bài hát. Mặt khác, tác phẩm thánh ca cũng đi sát tinh thần phụng vụ, ý nghĩa thực tế. Hiểu được như thế sẽ càng thấy ý nghĩa của việc sửa một vài từ trong các bài hát đã tồn tại và cầu nguyện cho công cuộc chung này.

(còn tiếp)

THIÊN MI