Rao Truyền Lời Chúa bằng kịch nghệ

Ðó là con đường mà những thành viên của nhóm kịch Rabboni đã và đang đi. Gần 30 năm nay, các diễn viên Công giáo “nghiệp dư” này đã mang Lời Chúa đến với nhiều người một cách sinh động qua những vở kịch dựa trên Kinh Thánh.

Tâm huyết ban đầu của một nhà giáo

Đưa cho chúng tôi xem cuốn sổ ghi chép sinh hoạt của Rabboni từ những năm đầu thập niên 90 thế kỷ trước, thời kỳ nhóm mới thành lập, chị trưởng nhóm đương nhiệm Trần Thị Thanh Uyên vui vẻ giới thiệu: “Cuốn sổ này được truyền lại từ ba tôi và các anh chị thế hệ trước. Ngày ấy, tôi còn nhỏ chưa tham gia, xem trong đây mới biết các thành viên ban đầu gồm có 15 anh chị em…”. Cũng theo lời chị, những vở kịch mà nhóm vẫn đi trình diễn khắp các giáo xứ ở Sài Gòn và các tỉnh lân cận vào các dịp lễ, Mùa Chay, Mùa Vọng… là do chính ba của chị - nhà giáo Trần Duy Nhiên soạn ra, dựa theo Phúc Âm.

Một cảnh trong vở "Ngài đã bị khước từ" vẫn thường được nhóm Rabboni diễn ở các giáo xứ trước mỗi mùa Giáng Sinh - ảnh: Rabboni cung cấp

Nhắc về thời kỳ đầu này, chị Uyên lại nhớ đến người cha quá cố của mình. Hơn 30 năm trước, khi gia đình sống ở Đà Lạt, ba chị đã viết kịch. Có hơn 20 kịch bản được ông chấp bút, trong đó có vở từng được ca đoàn nhà thờ Chánh tòa Đà Lạt thu âm và phát cho cộng đoàn nghe. Sau này chuyển về Sài Gòn, ông vẫn tiếp tục viết và kết hợp với linh mục Giuse Tiến Lộc (dòng Chúa Cứu Thế) quy tụ anh chị em giáo lý viên, những bạn trẻ năng động ở nhiều giáo xứ để hình thành nhóm kịch Công giáo Rabboni. Tên gọi này của nhóm cũng xuất phát từ một câu thưa trong Kinh Thánh, nghĩa là “Lạy Thầy”. Cha Giuse rất ủng hộ và trở thành cha linh hướng của nhóm từ đó.

Năm 2009, nhà giáo Trần Duy Nhiên qua đời. Sau khi ba mất được 49 ngày, chị Uyên được cha linh hướng rủ vào nhóm đi diễn. Lúc ấy, Uyên chỉ nghĩ đơn giản mình như một cánh tay nối dài của ba, góp được gì cho Rabboni thì góp chứ không cầu mong điều gì lớn lao. Ấy thế mà khi nhập cuộc rồi, chị lại trở thành thành viên đắc lực, nhất là trong vai trò kết nối, liên hệ với các linh mục ở các giáo xứ để đưa nhóm đến trình diễn. Và chỉ 2 năm sau đó, chị được mọi người tín nhiệm bầu làm trưởng nhóm.

Rabboni phục vụ miễn phí cho các xứ đạo hay trung tâm mục vụ, nhà dòng… bằng các vở kịch theo mùa lễ hoặc những vở có nội dung gắn với cuộc sống hằng ngày trong thời điểm bình thường, có thể kể đến những cái tựa phổ biến như “Người con hoang đàng”, “Đâu có tình yêu thương”, “Ngã ba đường”, “Sống dồi dào”, “Phúc Âm thứ năm”, “Ngài đã bị khước từ”… Mỗi kịch bản có thời lượng trung bình 45 phút, cũng có vở kéo dài gần 2 tiếng. Lúc sinh thời, soạn giả Trần Duy Nhiên đã đặt hết tâm huyết của mình vào đó. Trong vai trò vừa biên soạn, vừa đạo diễn, ông đã tập cho các “diễn viên” để tất cả có thể sống và giúp cho các cộng đoàn đọc Lời Chúa dưới hình thức thoại kịch, thổi một luồng gió mới để các sinh hoạt nhà đạo bớt khô khan hơn. Khi ông không còn, một số anh em kỳ cựu trong nhóm tiếp tục đảm nhiệm cương vị đạo diễn để tập dợt cho các thành viên. Thời gian đầu thì việc tập kịch được ấn định giờ giấc và mỗi tuần một buổi, sau này các kịch bản đã trở nên quen thuộc, họ chỉ cần tập hợp nhau để dợt lại trước khi đi diễn khoảng 2 tuần.

Hóa trang trước khi lên sân khấu

Một cách loan báo Tin Mừng

Thông qua những vở kịch, nhóm Rabboni hướng người tín hữu trở về với Chúa trong tâm tình suy niệm, sám hối. Vì thế, mỗi thành viên đều ý thức mình là “khí cụ” của Chúa để nhập vai bằng tất cả nhiệt huyết. Để diễn xuất hay, anh chị em đều phải học thuộc lời thoại. Dù chỉ là nghiệp dư nhưng nhờ luyện tập và nhập tâm mà các “diễn viên không chuyên” này đã tạo được cái hồn cho vở diễn. Hơn nữa, nói như một thành viên trong nhóm thì: “Dường như lúc ấy, có Chúa Thánh Thần hiện diện, giúp chúng tôi hóa thân vào các nhân vật một cách sống động nhất”. Từng có lần xem nhóm Rabboni trình diễn ở Trung tâm Mục vụ và giáo xứ An Nhơn (TGP TPHCM), chúng tôi không khỏi bị lôi cuốn và nhận ra, những anh chị em diễn viên này không chỉ nhuần nhuyễn trong cách thể hiện lời thoại, mà còn chuẩn bị chu đáo cho trang phục và cả việc hóa trang. Đây cũng là phần quan trọng để tạo cảm xúc và thu hút khán giả.

Là một thành viên kỳ cựu, tham gia nhóm kịch từ những ngày đầu, dù gần đây bận rộn nhiều việc, không còn sinh hoạt thường xuyên nhưng chị Đoàn Thị Điểm (giáo dân xứ Gia Định) vẫn không quên cảm giác của những lần được hòa mình vào nhân vật. Mỗi vai diễn, chị đều cảm nhận được ý nghĩa gắn với cuộc sống đời thường. Qua thời gian với nhiều kinh nghiệm, sau này chị lại trong vai trò truyền đạt chuyên môn cho lớp trẻ.

Một buổi tập kịch có sự hiện diện của chia linh hướng - ảnh: Rabboni cung cấp

Anh Trần Nguyên Lộc (giáo xứ Tam Hải), hiện ở tuổi ngoài 30, đến với Rabboni đã 5 năm nay. Ban đầu anh chỉ giúp nhóm ở khâu “hậu trường”, rồi dần dần đảm nhận các vai diễn. Chàng thanh niên này cũng cảm nhận những lời thoại trong từng vở kịch ít nhiều tác động đến cuộc sống bởi tất cả đều xuất phát từ Kinh Thánh, ở đó luôn có những bài học hướng con người tới điều thiện lành. “Trước mỗi lần diễn, chúng tôi đều có những phút cầu nguyện để được Chúa dẫn dắt, bởi anh em trong nhóm không phải là diễn viên chuyên nghiệp, khả năng diễn xuất hạn chế. Dù vậy, với tâm tình phục vụ, ai nấy đều cố gắng luyện tập, học hỏi kinh nghiệm để vai diễn ngày càng hay hơn”, anh Lộc chân tình. Sau mỗi lần cùng đi diễn với nhóm, điều ý nghĩa sâu xa đọng lại nơi người bạn trẻ này là được giúp các bạn trẻ khác có dịp suy tư cùng với nhân vật trong những vở kịch mang tinh thần Kitô giáo. Với anh, đó cũng như một cách loan báo Tin Mừng.

Dù các thành viên của Rabboni làm việc ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau, nhưng khi có chương trình là ai nấy lại thu xếp thời gian để cùng gặp gỡ, bàn thảo và tập dợt. Được sử dụng hình thức nghệ thuật để mang Lời Chúa đến với nhiều người là niềm vui không nhỏ của các “nghệ sĩ nhà đạo” này.

LIÊN GIANG