Cần 60 tỷ USD mỗi năm cho bảo vệ hệ sinh thái

Các tổ chức quốc tế về vận động môi trường kêu gọi nhóm nước giàu nhất thế giới hãy cam kết dành ít nhất 60 tỷ USD/năm trong nỗ lực bảo vệ và khôi phục sự đa dạng sinh thái ở những nước đang phát triển.

Các chính phủ đang điều đình nhằm chốt lại thỏa thuận liên quan đến nỗ lực bảo vệ thực vật, động vật và các hệ sinh thái ở Hội nghị về Ða dạng Sinh thái Liên Hiệp Quốc (LHQ) khai mạc tại TP Côn Minh, Trung Quốc (COP15) vào tháng 5, theo Reuters. Ðây là thỏa thuận được so sánh như Hiệp định Paris về Biến đổi Khí hậu.

Ít hơn tiền dành để mua sắm túi xách

Dự thảo hiệp ước bao gồm mục tiêu đẩy mạnh nguồn quỹ cho bảo tồn tự nhiên ở các nước phát triển thêm 10 tỷ USD, bên cạnh từ 5 đến 10 tỷ USD theo cơ chế hiện tại. Tuy nhiên, các tổ chức môi trường muốn nhóm nước giàu phải cung cấp tổng cộng ít nhất 60 tỷ USD /năm. “Ðây là khoản đầu tư khá khiêm tốn đối với một điều vô cùng quan trọng”, Reuters dẫn lời ông Brian O’Donnell, Giám đốc Tổ chức Chiến dịch vì Thiên nhiên (trụ sở tại Mỹ). Tổ chức này ủng hộ lời kêu gọi các nước giàu hãy góp phần bảo vệ Ngôi nhà Chung của nhân loại.

“Sự cam kết đầu tư là điều cần thiết nếu chúng ta muốn hướng đến một tương lai khả thi cho sự sống mà con người luôn biết đến trên bề mặt hành tinh này”, ông O’Donnell chia sẻ với Reuters qua điện thoại từ Nairobi (Kenya). Ông lưu ý, số tiền được kêu gọi dành cho nỗ lực bảo vệ thiên nhiên còn ít hơn tổng số tiền chi dùng cho túi xách và các trò chơi điện tử hằng năm. Việc cải thiện công tác bảo tồn và quản lý ở những khu vực tự nhiên, như công viên, đại dương, rừng và nơi hoang dã, được xem đóng vai trò thiết yếu đẻ bảo vệ các hệ sinh thái mà con người phụ thuộc. Bên cạnh đó, nỗ lực nói trên còn góp phần giải quyết tình trạng ấm lên toàn cầu, tiến đến đạt được mục tiêu hạn chế nhiệt độ trung bình tăng vượt ngưỡng 1,5 độ C

Ngày 28.2, Ủy ban liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) vừa công bố báo cáo khoa học nêu bật mối quan hệ về sức khỏe và phúc lợi của thiên nhiên và của con người. Theo đó, báo cáo nhấn mạnh cách thức các hệ sinh thái hoạt động nhằm cung cấp không khí, nước và thực phẩm sạch, cũng như những bồn chứa carbon mà các xã hội loài người luôn dựa vào. Nếu không thể kiểm soát nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng dưới ngưỡng 1,5 độ C so với trước thời cách mạng công nghiệp, Trái đất sẽ đối mặt tương lai bi đát, và bị đẩy vào những tình thế không thể đảo ngược.

Theo báo cáo, các viễn cảnh đáng báo động bao gồm hơn 1 tỷ người sống trên các vùng duyên hải sẽ đối mặt nguy cơ ngập lụt vào năm 2050. Gần nửa dân số thế giới đang sống trong vùng nguy hiểm vì biến đổi khí hậu, và nguy cơ tuyệt chủng đang đặc biệt cao đối với 14% số loài sinh vật trên cạn. Hiện Trái đất đã ấm lên 1,1 độ C so với thời tiền công nghiệp. Nhiều mô hình dự báo nhiệt độ sẽ tăng vượt ngưỡng 1,5 độ C. Ðiều đáng báo động là kể từ khi IPCC công bố báo cáo đầu tiên vào năm 2014, đến thời điểm hiện tại, mọi nguy cơ từng được đề cập trong báo cáo đều xảy ra sớm hơn dự tính.

Hướng đến COP15

Tại diễn đàn tài chính LHQ năm 2020, giới chức LHQ và các nhà bảo tồn đánh giá cần thêm 700 tỷ USD/năm trong vòng một thập niên tới nếu muốn bảo vệ các hệ sinh thái. Trong số này, 500 tỷ USD có thể đến từ việc ngưng những khoản hỗ trợ các hoạt động liên quan đến những vấn đề có thể gây hại môi trường, bao gồm nhiên liệu hóa thạch và nông nghiệp phi bền vững, theo ông O’Donnell. Tuy nhiên, các nước đang phát triển với những cánh rừng nhiệt đới và các hệ sinh thái quan trọng khác muốn được viện trợ từ nguồn quỹ trực tiếp do các chính phủ cung cấp nếu muốn đạt được các mục tiêu về tự nhiên.

Ông James Roth, Phó chủ tịch về Chính sách toàn cầu và các vấn đề chính phủ của Tổ chức Bảo tồn Quốc tế (Conservation International), nói rằng 60 tỷ USD/năm chính là sự đầu tư vào tương lai. “Ðã đến lúc phải hành động, chứ không phải thời khắc có thể tiếp tục phí hoài thời gian”, ông kêu gọi. Cho đến nay, nỗ lực thúc đẩy đề ra các mục tiêu môi trường mới vẫn tiến triển chậm chạp. Hội nghị Ða dạng Sinh thái LHQ (COP15) bị hoãn lại 3 lần vì những hạn chế do dịch Covid-19. Các cuộc đàm phán trực tiếp nhằm chuẩn bị cho COP15 dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 13-29.3 tại Geneva (Thụy Sĩ). Nhiều tổ chức về bảo tồn đang vận động bổ sung quỹ 60 tỷ USD/năm. Họ thúc giục Mỹ, các thành viên của Liên minh châu Âu (EU), Anh, Nhật Bản, Canada, Na Uy và những nước giàu khác hãy ủng hộ mục tiêu gây quỹ trên. Tuy nhiên, đến nay, điều đáng nói, nhóm nước giàu vẫn chưa thực hiện cam kết trước đó là rót tiền hỗ trợ các nước nghèo trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Cam kết này được đưa ra từ năm 2009, và lẽ ra phải bắt đầu triển khai vào năm 2020. Ðến nay, nước nghèo vẫn chưa nhận được khoản tiền như đã hứa. Vì thế, vẫn chưa rõ số phận của nỗ lực mới nhằm gây quỹ bảo vệ thiên nhiên, nhưng có vẻ như những tín hiệu ban đầu không quá khích lệ.

BẠCH LINH