Truyền thống chúc lành cho các loài động vật trong Công giáo là một di sản tinh thần quý giá, bắt nguồn từ tinh thần và gương sống của Thánh Phanxicô Assisi (1181-1226). Vị thánh thành Assisi được tôn kính là bạn của muôn loài thụ tạo và là bổn mạng của giới bảo vệ môi trường. Thánh Phanxicô nổi tiếng vì tình yêu sâu sắc dành cho thiên nhiên và mọi sinh vật. Ngài không nhìn thấy tạo vật như những vật vô tri vô giác, mà là anh chị em trong gia đình thụ tạo của Thiên Chúa.
Tình yêu này đã biến ngài thành một nhà thơ của tạo vật. Ngài gọi mặt trời là “Anh Mặt Trời”, mặt trăng là “Chị Mặt Trăng”, và coi mọi loài là người thân, thể hiện qua câu chuyện nổi tiếng ngài giảng cho chim muông nghe. Đối với Thánh Phanxicô, vạn vật là một tấm gương phản chiếu vẻ đẹp và lòng nhân từ của Đấng Tạo Hóa, đồng thời là một lời mời gọi không ngừng để ca tụng Người. Chính tinh thần hiệp nhất này đã truyền cảm hứng cho nghi thức chúc lành cho động vật.
Ngày nay, lễ chúc lành cho động vật thường được cử hành trọng thể vào ngày 4 tháng 10, lễ kính Thánh Phanxicô Assisi. Ở nhiều quốc gia trên thế giới, các giáo xứ, dòng tu, hay trường Công giáo đều tổ chức các chương trình này. Các tín hữu mang theo vật nuôi của mình - từ chó, mèo đến trâu bò - đến nhà thờ. Linh mục sẽ rảy nước thánh và đọc lời chúc lành, cầu xin cho vật nuôi được bình an, khỏe mạnh và cho chủ của chúng biết sống hòa hợp với thiên nhiên.
Tại Việt Nam, truyền thống này cũng đang dần được lan tỏa. Đầu tháng 10.2025, tu viện Phanxicô Đakao đã tổ chức buổi chúc lành cho động vật. Cộng đoàn tham dự đã lắng nghe Lời Chúa trong sách Sáng Thế, nhắc lại việc Thiên Chúa chúc lành cho muôn loài và căn dặn con người hãy làm bá chủ tạo vật.
Trong nhịp sống hiện đại, khi môi trường và sinh thái bị đe dọa, truyền thống chúc lành cho động vật trở thành một lời nhắc nhở sống động về trách nhiệm của con người, đặc biệt phù hợp với những giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô trong Thông điệp Laudato Si’ (Chúc tụng Chúa) về chăm sóc Ngôi Nhà Chung của nhân loại.
Thông điệp Laudato Si’ tái khẳng định rằng con người không phải là chủ nhân tuyệt đối của tạo vật, mà là người gìn giữ. Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng “mọi vật đều có mối liên kết với nhau” (LS 92). Việc chúc lành là sự công nhận trực quan về mối liên hệ, nhắc nhở mọi người rằng số phận của con người gắn bó mật thiết với số phận của hành tinh.
Hơn nữa, Laudato Si’ dạy rằng mỗi sinh vật đều có giá trị tự thân. Khi chúc lành, chúng ta công nhận giá trị riêng của động vật trong kế hoạch thần linh, vượt lên trên vai trò là vật nuôi.
Tóm lại, truyền thống chúc lành cho động vật là cách người Kitô hữu thể hiện tình yêu và sự hiệp nhất với mọi thụ tạo, tiếp nối tinh thần ca tụng Thiên Chúa qua việc chăm sóc vạn vật mà Thánh Phanxicô Assisi đã để lại.
Bảo Chân, TPHCM
Bình luận