Hô biến nhựa thành gạch ở Indonesia

Báo động trước cảnh rác nhựa chất thành núi và gây ô nhiễm nặng các dòng sông ở Indonesia, hai người bạn thân đang nỗ lực biến rác nhựa thành gạch lót đường.

Cô Ovy Sabrina và bạn thân Novita Tan đã quyết định thành lập công ty Rebricks tại Jakarta sau khi Indonesia xuất hiện trên đầu đề các bài báo là một trong những quốc gia ở nhóm đầu về xả rác nhựa nhiều ra biển, theo Reuters.

Từ xưởng gạch truyền thống của gia đình

Với hơn phân nửa dân số ước tính 4,75 tỷ người sống ở vùng đô thị, dân số thành thị của châu Á đang tiếp tục gia tăng, gây sức ép lớn lao cho cơ sở hạ tầng, các dịch vụ công, trong khi ít số lượng nhà ở vừa túi tiền. Đơn cử, siêu đô thị Jakarta, khoảng 10 triệu dân, đang triển khai nhiều công trình xây dựng như các dự án xe lửa mới, các trung tâm mua sắm và giải trí, cũng như những tòa nhà chung cư và văn phòng làm việc. Những dự án này đều thuộc nhóm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính ở mức độ cao,

Bên cạnh đó, trong tình cảnh đất chật người đông, thủ đô Indonesia đang đối mặt với tình trạng kẹt xe nghiêm trọng, ngập lụt thường xuyên và không khí bị ô nhiễm nặng. Dân số đô thị gia tăng cũng gây thách thức cho hoạt động thu gom rác thải và vận hành các dịch vụ tái chế của Jakarta. Nhựa dùng một lần, như ống hút, túi nylon, cà phê gói, bao bì nhựa các loại, thường được đưa đến các bãi rác và được gom lại đốt hoặc thường xuyên bị vứt thẳng xuống kênh rạch của thành phố.

Trước tình hình trên, cô Sabrina và bạn thân Tan quyết định thành lập công ty Rebricks chuyên tái chế rác nhựa thành gạch vào năm 2018. Theo cô, Rebricks không những giải quyết được tình trạng rác nhựa, mà còn cung cấp vật liệu cho hoạt động xây dựng đang được triển khai tất bật ở Jakarta. Khi biết về ý tưởng của con mình, cha mẹ bà Sarbina không những ngăn cản mà còn toàn lực ủng hộ. “Gia đình thường nói với tôi rằng cứ làm điều mình muốn”, cô Sabrina nhớ lại thời điểm thuyết phục người thân cho sử dụng máy móc ở xưởng làm gạch truyền thống của gia đình để tạo ra loại gạch mới.

Rebricks không những giải quyết được tình trạng rác nhựa, mà còn cung cấp vật liệu cho hoạt động xây dựng đang được triển khai tất bật ở Jakarta

Giải pháp kép cho ô nhiễm nhựa và khí hậu

Đến năm 2019, Rebricks đạt đột phá khi tạo ra được viên gạch sử dụng rác nhựa dùng một lần và vẫn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về công nghiệp. Công ty trộn lẫn tro núi lửa, đá, rác nhựa đến từ các hộ gia đình trên khắp Indonesia và xi măng để tạo ra loại gạch đặc biệt. Phương pháp này cho phép gạch của Rebricks không cần đến cát như cách truyền thống. Gạch thành phẩm được bán cho các tổ chức thiện nguyện hoặc những tổ chức xây nhà ở giá cả phải chăng và nhà vệ sinh cho những cộng đồng nghèo. Trong nỗ lực mở rộng thị phần, Rebricks đang thương thuyết với phía chính phủ để nhận thầu cung cấp gạch cho những dự án nhà ở xã hội.

Cô Sabrina cho biết giá gạch của công ty ở mức đủ cạnh tranh, trong khi gạch vừa bền vừa không dễ cháy, và gạch lót đường không gây trơn khi ướt. Website của Rebricks đề cập năng lực sản xuất của công ty là đủ gạch để lót 100 mét vuông/ngày. Tuy nhiên, cô Sabrina từ chối cung cấp thông tin chi tiết về doanh số bán hàng, thêm rằng năng suất đang bị giới hạn vì sử dụng máy làm gạch truyền thống và tốn nhiều công sức.

Các tòa nhà và ngành xây dựng chịu trách nhiệm cho khoảng 40% lượng khí phát thải trên toàn cầu. Khoảng 50% lượng khí phát thải đến từ hoạt động xây dựng, và phần còn lại xuất hiện trong quá trình các tòa nhà lắp đặt hệ thống điều hòa không khí và điện khi đưa vào sử dụng. Bà Lea Ranalder thuộc đội ngũ chuyên trách vấn đề biến đổi khí hậu của UN-Habitat cũng cho biết ngành xây dựng chiếm đến phân nửa trong toàn bộ số vật liệu được khai thác. Chỉ tính riêng sản xuất xi măng cũng chịu trách nhiệm cho 7% lượng khí phát thải trên toàn cầu. Thế nhưng, chỉ không đầy 9% số vật liệu mà ngành này tiêu thụ được tái chế hoặc tái sử dụng, và đại đa số là theo tinh thần “cứ xây, cứ vứt”. Bà Ranalder cảnh báo nếu không tìm ra phương án giải quyết, các quốc gia sẽ không thể hoàn thành các mục tiêu giải quyết khủng hoảng khí hậu.

Giới chuyên gia trong ngành xây dựng bác bỏ thông tin cho rằng những tòa nhà xây dựng theo phương thức “xanh” sẽ đắt đỏ nhiều hơn xây theo cách bình thường. Ông Jonathan Duwyn, chuyên gia xây dựng của Chương trình Môi trường LHQ (UNEP), cho biết chi phí xây công trình xanh chỉ cao hơn từ 3 đến 5% so với công trình bình thường, nhưng khi đưa vào sử dụng, về lâu dài phí tổn lại rẻ hơn.

Đó là lý do kiến trúc sư người Indonesia Andi Subagio quyết định sẽ sử dụng vật liệu Rebricks cho dự án quảng trường dành cho người đi bộ bên ngoài một trong những trạm xe điện mới của Jakarta. Hiện ngày có thêm nhiều kiến trúc sư như ông Subagio, kết hợp thiết kế hiện đại lẫn truyền thống, và sử dụng những vật liệu tái chế cho các công trình trong tương lai.

ĐỊNH NGUYỄN