Vì sao tháng 10 được gọi là tháng Mân Côi? Giáo hội đã bắt đầu truyền thống này thế nào?
Thu Vân, Đồng Tháp
Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí: Tháng Mười hằng năm, Giáo hội Công giáo hoàn vũ dành riêng để tôn kính Đức Trinh Nữ Maria qua việc lần chuỗi Mân Côi, một truyền thống lâu đời và mang ý nghĩa sâu xa trong đời sống đức tin Kitô hữu. Từ nhiều thế kỷ, kinh Mân Côi không chỉ là lời cầu nguyện quen thuộc, mà còn là một “trường học đức tin”, giúp tín hữu chiêm ngắm mầu nhiệm cứu độ và gia tăng lòng mến. Nguồn gốc của truyền thống Mân Côi bắt nguồn từ thế kỷ XIII, khi thánh Đa Minh (Dominic de Guzmán) đã được Đức Mẹ hiện đến, trao cho phương thức cầu nguyện này như một vũ khí thiêng liêng để bảo vệ Giáo hội chống lại các lạc giáo, và hướng dẫn các linh hồn đến sự cứu rỗi. Tuy nhiên, hình thức trọn vẹn của kinh Mân Côi đã được thay đổi và hoàn thiện qua nhiều thế kỷ.
Ở thế kỷ XIII, sau mỗi chục kinh, người ta thường thêm một mầu nhiệm tôn kính Chúa và Đức Mẹ. Sang thế kỷ XIV, các mầu nhiệm được đúc kết thành 15 mầu nhiệm chính. Từ thế kỷ XVI, do sáng kiến của các tu sĩ dòng Đa Minh ở Rome, khi đọc kinh Mân Côi, các cộng đoàn đức tin thường đọc lên ý nghĩa của các mầu nhiệm suy gẫm, một kinh Lạy Cha, mười kinh Kính Mừng, và kết thúc bằng kinh Sáng Danh…
Sau chiến thắng lịch sử của liên quân Kitô giáo trước đế quốc Ottoman trong trận hải chiến Lepanto năm 1571, Đức Giáo Hoàng Piô V quyết định thiết lập lễ Mân Côi để tạ ơn Đức Mẹ, và lễ này được gọi là ngày lễ Đức Bà Chiến Thắng, tổ chức vào ngày 7.10. Ngài đã qua đời không lâu sau đó, vào ngày 1.5.1572. Theo lời thỉnh nguyện của cha Serafino Cavalli (tổng quyền dòng Đa Minh), Đức Grêgôriô XIII đã thiết lập lễ Đức Mẹ Mân Côi và cho phép cử hành vào Chúa nhật đầu tháng 10 tại bất cứ thánh đường nào có bàn thờ kính Đức Mẹ Mân Côi. Ngày 3.10.1716, Đức Thánh Cha Clêmentê XI mở rộng lễ ra quy mô toàn thể Giáo hội. Năm 1913, Đức Giáo Hoàng Piô X ấn định ngày 7.10 chính thức là ngày lễ Đức Mẹ Mân Côi mà chúng ta cử hành cho đến ngày nay.
Trong suốt lịch sử, các Đức Giáo Hoàng không ngừng khuyến khích việc lần hạt. Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong một giáo huấn, đã gọi kinh Mân Côi là “bản tóm lược Tin Mừng”, và năm 2002, ngài công bố Tông thư Rosarium Virginis Mariae, bổ sung thêm Năm Mầu nhiệm Ánh sáng, giúp người tín hữu chiêm ngắm toàn bộ đời sống công khai của Chúa Giêsu. Ngày nay, truyền thống Mân Côi được duy trì khắp nơi trên thế giới với nhiều hình thức phong phú. Ở châu Âu, các đoàn rước Đức Mẹ, dâng hoa, lần hạt tập thể được tổ chức trong suốt tháng 10 tại Rome, Fatima, Lourdes. Ở châu Mỹ và châu Phi, nhiều chiến dịch cầu nguyện mang tên “One Million Rosaries for Life” hay “Rosary for Peace” quy tụ hàng triệu người tham dự. Các phong trào như “Legio Mariae” hay “World Apostolate of Fatima” tiếp tục truyền bá việc lần hạt như một phương thế truyền giáo và cầu nguyện cho hòa bình.
Tại Việt Nam, tháng Mân Côi là một truyền thống thiêng liêng đặc biệt quen thuộc trong đời sống giáo xứ. Khắp mọi miền đất nước, từ thành thị đến nông thôn, các tín hữu đều tổ chức rước kiệu, dâng hoa, đọc kinh Mân Côi trong suốt tháng 10.
Bình luận