Trong khi chờ đón Tết Nguyên đán, tôi bỗng nhận ra năm 2025 là kỷ niệm đúng 100 năm đàn chó kéo xe vùng Alaska (Mỹ) hoàn thành chuyến vận chuyển thuốc kéo dài 674 dặm (1085 km) để cứu sống trẻ em thị trấn Nome khỏi dịch bệnh bạch hầu. Sự kiện này từng nổi tiếng đến mức một bức tượng chó kéo xe đã được dựng ở công viên trung tâm thành phố New York. Bức tượng ấy tạc chú chó tên Balto, thành viên nổi tiếng của đàn chó kéo xe năm nào. Dưới chân tượng là bảng tưởng niệm khắc dòng chữ: “Dành tặng tinh thần bất khuất của những chú chó kéo xe đã vượt hơn 600 dặm trong giá băng bão tuyết vùng Bắc Cực, chuyển thuốc kháng sinh từ thị trấn Nennana đến cứu trợ thị trấn Nome vào mùa Đông năm 1925”.
Cuối bảng tưởng niệm in hoa ba từ: ENDURANCE (sự bền bỉ), FIDELITY (lòng trung thành), INTELLIGENCE (trí thông minh). Đây là những mỹ từ ca ngợi phẩm chất của những chú chó kéo xe năm 1925. Nhờ chúng, trẻ em bị bệnh bạch hầu ở Nome mới được cứu sống. Nhiều chục năm sau, sự kiện lịch sử này đã truyền cảm hứng tạo nên bộ phim hoạt hình “Chú chó Balto” (1995) và phim “Togo” (2019). Hai tác phẩm đều lấy tên hai chú chó đầu đàn trong chiến dịch vận chuyển thuốc: Togo là thủ lĩnh đàn chó đi chặng đường dài và gian nan nhất, Balto là thủ lĩnh đàn chó đi chặng cuối cùng. Vì hoạt hình “Chú chó Balto” ra đời trước, lại đúng vào năm kỷ niệm 70 năm của đàn chó kéo xe huyền thoại, nên sức lan tỏa cũng lớn hơn phim “Togo”.
Thời con gái tôi còn bé, “Chú chó Balto” là phim hoạt hình mà cháu thích nhất, và cũng từ đó mà yêu thích luôn hình tượng loài sói. Thời gian trôi qua, con dần trưởng thành nhưng thỉnh thoảng vẫn mở Youtube xem lại video đoạn trích “Chú chó Balto” hoặc nghe nhạc phim. Con bé nói đây là một trong những cách để kết nối với “đứa trẻ bên trong” bản thân mình. Phân đoạn cháu cảm thấy ấn tượng trong “Chú chó Balto” là khi Balto ngã xuống vực sâu cùng với thùng thuốc kháng sinh. Bấy giờ, chú chó lai sói này đã suy sụp vì tuyệt vọng và bất lực, chỉ biết khóc và thầm thì gọi tên đứa trẻ mình muốn cứu ở thị trấn Nome. Đúng lúc đó, Balto nhìn thấy một con sói trắng cao lớn đến trước mặt mình, hú lên một tràng dài. Thấy thế, chú chó rụt rè ngoảnh mặt đi, dường như không muốn đáp lại con sói. Nhưng khi nhìn lại thùng thuốc kháng sinh - niềm hy vọng cho những đứa trẻ bị bạch hầu - chú như tìm lại được ý chí sinh tồn. Trông lên vách núi cao vời vợi từ đáy vực, Balto nhớ về câu dặn dò của người bạn ngỗng già ở nhà: “Một con chó không thể hoàn thành chuyến đi này một mình, nhưng… một con sói thì có thể”.
Chú chó bắt đầu gượng dậy, hú gọi con sói trắng ban nãy. Hình bóng sói hiện ra và đến bên hú cùng Balto như thể muốn tiếp thêm dũng khí cho chú. Nhờ vậy, chú có thể kéo được thùng thuốc khỏi vực sâu, cùng những chú chó kéo xe khác tiếp tục chở thuốc về thị trấn.
Hồi nhỏ, con gái tôi ngây thơ nghĩ con sói trắng ấy là linh hồn mẹ của Balto, hiện lên giúp đỡ con trai. Lớn lên mới biết con sói trắng còn có thể hiểu theo nghĩa sâu xa hơn. Đó là biểu tượng cho dòng máu sói trong huyết quản Balto, thứ mà chú chó luôn tự ti mặc cảm, tìm cách né tránh. Chú ghét phần sói của mình, cảm thấy mình bị cộng đồng xa lánh do là chó lai sói. Tuy nhiên, đến khi muốn lên đường giải cứu đội chó vận chuyển thuốc, dòng máu sói lại trở thành thế mạnh sinh tồn. Bởi một con chó bình thường không thể sống sót giữa thiên nhiên Bắc Cực khắc nghiệt, nhưng một con sói mang “tiếng gọi nơi hoang dã” thì có thể làm được. Nhờ thành công dẫn đội chó chở thuốc về thị trấn, Balto được người dân và các con chó khác xúm vào khen ngợi. Từ đó chú trở nên tự tin hơn và hoàn toàn chấp nhận phần sói của mình.
Con gái tôi bảo có lẽ đây là lý do vẫn thích bộ phim hoạt hình này, dù đã lớn. Chú chó Balto đã truyền cảm hứng cho con bé chấp nhận và yêu thương bản thân nhiều hơn. Tựa như dòng máu lai sói của Balto vậy, có nhiều điều ta tưởng là khiếm khuyết sẽ có ngày trở thành sức mạnh cần thiết cho ta. Bài học này làm tôi nhớ đoạn cuối trong bài hát “Flower” (Bông hoa) của ca sĩ Hana Hope:
“Không như loài chim sải cánh trên trời cao
Con người không có cánh nên không bay được
Nhưng chúng ta vẫn đứng vững nơi mặt đất này
Và kiên trì tiến bước, giữ trọn niềm tin”.
Ths - Bs LAN HẢI
Bình luận