Mở ra với siêu việt để tỏa sáng

Hành trình đức tin của tổ phụ Abraham và cuộc biến hình trên núi của Đức Giêsu nhắc nhở các tín hữu về đặc tính “mở ra với siêu việt”. Đây là một đặc tính căn bản của người môn đệ Chúa Giêsu được Giáo hội Công giáo nói đến trong số 130 của cuốn Học thuyết Xã hội Công giáo và số 53 của cuốn Docat, nhưng ít được quan tâm. Chính đặc tính này tạo nên nét đẹp của đức tin Công giáo và biến đổi đời sống Kitô hữu trở thành kỳ diệu phi thường.

Sống trong một thế giới đóng kín

Nhân loại đang sống trong một thế giới phát triển. Rất nhiều phát minh sáng tạo của khoa học kỹ thuật đã và đang giúp cho đời sống con người được an lành, hạnh phúc. Xã hội đã vượt qua các thời kỳ ăn lông ở lỗ, ăn đói mặc rách, ăn no mặc ấm, để tiến tới thời kỳ ăn ngon mặc đẹp, ở trong những căn hộ đầy đủ tiện nghi. Con người không còn phải sợ thú dữ, mưa gió, sấm sét hay những thần linh tưởng tượng đe dọa sự sống.

Tuy nhiên, khi cá nhân càng tập trung mọi sự vào mình, coi mình là trung tâm và cùng đích của mọi hoạt động, thì họ hình như càng lệ thuộc vào vật chất và các phương tiện khoa học kỹ thuật, càng bị đóng kín vào không gian và thời gian, càng cảm thấy mình trở thành nô lệ. Ví dụ như khi một người đánh mất chiếc điện thoại thông minh hay hư hỏng cái máy vi tính là họ cảm thấy mình như bị bó tay, không còn liên lạc được với ai, không còn nhớ được việc gì. Hay khi bị hư chiếc xe máy, xe hơi là ta cảm thấy mình bị bó chân, không thể đi đâu được. Bị cúp điện, cúp nước là nhiều người cảm thấy như sống trong địa ngục vì không chạy được máy điều hòa không khí, không được tắm rửa sạch sẽ, không xem được các chương trình giải trí mình ưa thích…

Nhiều người đã nhận ra sự lệ thuộc quá đáng vào vật chất và khoa học kỹ thuật nên tìm về đời sống tự nhiên ở các vùng đất hoang sơ để hưởng được gió mát, trăng thanh, đốt lửa sưởi ấm, nướng khoai nướng cá, tắm suối tắm sông, đi bộ cho khỏe đôi chân, thở hít không khí trong lành. Gắn bó với thiên nhiên để tầm mắt không bị che chắn bởi những bức tường trong căn hộ nhỏ hẹp nơi đô thị, mà phóng đi thật xa theo biển rộng, sông dài, núi cao, rừng thẳm cho tâm trí được phóng khoáng, vô tư.

Hơn nữa, nhiều người không hề nghĩ rằng mình có tinh thần và tinh thần ấy đang bị đóng kín, bị giam hãm mất tự do, bị nô lệ bởi các hệ tư tưởng sai lầm, các chủ nghĩa hẹp hòi, cố chấp. Tinh thần họ đang bị chi phối, bị bôi bẩn bởi những sách báo, phim ảnh, các mạng xã hội trên internet, các kênh thông tin, các mối tương quan xấu với bạn bè, khiến họ không thể mở lòng ra cho những gì cao thượng, trong sáng, tích cực, mà chỉ nghĩ đến những chuyện dâm đãng, bạo lực, ma quái, hão huyền.

Người Kitô hữu tất nhiên không thể chỉ chọn đời sống dân dã đơn giản hay đời sống đô thị văn minh, nhưng cần phải biết thích nghi và phối hợp hài hòa cả hai trong bất cứ hoàn cảnh nào của đời sống. Việc bị lệ thuộc đóng kín hay phóng khoáng tự do hệ tại ở việc mỗi người có biết giữ tinh thần của mình mở ra với siêu việt và hướng tới vô biên hay chỉ bó chặt vào vật chất, không gian và thời gian.

Khi đóng kín vào chính mình như một thụ tạo đầy tham vọng và dục vọng, đóng kín vào vật chất vô hồn, là con người thấy thể xác mình bị nô lệ cho đủ thứ nghiện ngập, ngày một tàn tạ, già yếu, tật bệnh và tận cùng bằng cái chết. Đây là hậu quả đau thương của cuộc sống đóng kín với Thiên Chúa, với tha nhân, với vạn vật và với chính mình.

Mở ra với siêu việt

Trong Mùa Chay, Giáo hội nhắc nhở các tín hữu rằng: “Mở ra với siêu việt là đặc tính của con người: con người mở ra với Đấng vô biên cũng như với mọi thụ tạo. Nhờ tinh thần, với trí khôn và ý chí, con người không bị giới hạn bởi vật chất, không gian, thời gian, có thể nâng mình lên trên mọi thụ tạo và cả chính mình để tiếp xúc được với Đấng Siêu Việt là Thiên Chúa” (Học thuyết Xã hội Công giáo, số 130; Docat, câu 53). Chính nhờ cuộc tiếp xúc này, con người nối kết được với nguồn sống phi thường, nguồn hạnh phúc vô tận, nguồn chân thiện mỹ vĩnh hằng, để phát huy những khả năng kỳ diệu, vì con người được dựng nên theo hình ảnh của Thiên Chúa và giống như Thiên Chúa.

Ông Abraham trong Bài đọc I (x. St 12,1-4) là hình ảnh của con người biết mở ra cho Đấng Siêu Việt. Ông bỏ các thần linh của dân tộc, bỏ xứ sở, họ hàng, cha mẹ để ra đi, tới một vùng đất xa lạ theo lệnh của Thiên Chúa vì tin vào Ngài. Chính nhờ lòng tin này, ông đã trở thành người cha của một dân tộc đông đúc được Chúa chúc phúc.

Đấng Siêu Việt đó “đã cứu độ và kêu gọi chúng ta vào Dân Thánh của Ngài, không phải vì công kia việc nọ đã làm, nhưng là do kế hoạch và ân sủng của Ngài. Ân sủng đó Ngài đã ban cho từ muôn thuở trong Đức Giêsu Kitô. Chính Đức Kitô đã tiêu diệt thần chết và đã dùng Tin Mừng mà làm sáng tỏ phúc trường sinh bất tử” (2Tm 1,9-10).

Đức Giêsu đã thể hiện cho nhân thế hiểu về con người mở ra cho siêu việt sẽ lạ lùng như thế nào khi dẫn các môn đệ lên núi và biến đổi mình trước mắt các ông qua bài Tin Mừng (x. Mt 17,1-9).

- Mở ra với Đấng Siêu Việt là mỗi người trở thành người con yêu dấu của Thiên Chúa, nhờ được hòa nhập thành một trong Đức Giêsu Kitô. Người Kitô hữu được chia sẻ sự sống thần linh, hạnh phúc vô tận và mọi ân huệ của Chúa. Ngài nói với từng người: “Đây là Con yêu dấu của Ta. Ta hài lòng về Người”.

- Mở ra với Đấng Siêu Việt thì mỗi người sẽ tỏa sáng giống như “khuôn mặt Đức Giêsu chói lọi như mặt trời”, vì được nguồn sáng là chính Thiên Chúa chiếu soi. Đời sống tự nhiên sẽ biến đổi để mỗi tư tưởng, lời nói, hành động, cảm xúc của ta đều có thể mang lại niềm vui, hạnh phúc và cứu độ người khác.

- Mở ra với Đấng Siêu Việt thì tất cả vạn vật tiếp xúc với ta cũng được biến đổi giống như “y phục của Chúa Giêsu trở nên trắng tinh như ánh sáng”. Vật chất không còn là khối bất động, vô tri, vô giác hay trở thành ông thần tài bắt chủ nhân làm nô lệ, nhưng trở thành những đứa em dễ thương để ta bảo là gió im, biển lặng, bánh cá hóa nhiều.

- Mở ra với Đấng Siêu Việt là con người “mở ra với chân trời vô biên của hiện hữu” để tiếp xúc với các thiên thần, với các người đã khuất, như Đức Giêsu nói chuyện với ông Moise và ông Elia. Tinh thần con người có thể gặp được mọi tinh thần khác ở bất cứ không gian và thời gian nào, vì tất cả đều được bao phủ bằng đám mây sáng ngời của Thánh Thần tình yêu.

Vì thế, hãy mở tinh thần mình ra với Chúa bằng những giây phút cầu nguyện, cũng như mở ra cho tha nhân và vạn vật bằng những hành động yêu thương. Nhờ đó, mỗi người sẽ cảm nhận được cuộc biến hình trong đời mình.

Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn