Nước không chỉ duy trì sự sống cho vạn vật, mà còn là biểu tượng của hồng ân Thiên Chúa. Chính Đức Giêsu đã đem đến cho loài người và vũ trụ nguồn nước hằng sống. Tuy nhiên, để thấu cảm được giá trị siêu nhiên ấy, hãy cùng tìm hiểu tầm quan trọng của nước ở cả hai phương diện, để mỗi người biết trân trọng sự sống và sống dồi dào hơn.

Cần nước sạch để sống
Nước là nhu cầu thiết yếu và là cội nguồn của tất cả các dạng sống, từ những đơn bào, cho đến thực vật và động vật. Tháng 7 năm 2010, Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc đã bỏ phiếu công nhận việc tiếp cận nước sạch và điều kiện vệ sinh là một trong những quyền căn bản của con người. Giáo hội Công giáo cũng công nhận quyền đó (x. Sách Tóm lược Học thuyết Xã hội Công giáo, số 365, 447, 484, 485).
Thực tế cho thấy, nước ngọt hay nước sạch có thể uống được chỉ chiếm khiêm tốn 2,5% tổng lượng nước trên Trái đất; phần còn lại là nước mặn ở đại dương hoặc nằm sâu trong lòng đất. Trong số nước ngọt ít ỏi đó, phần lớn là băng tuyết ở hai cực (68,7%), 30,1% là mạch nước ngầm, và chỉ vỏn vẹn 1,2% hiện diện tại các sông ngòi, ao hồ quanh ta. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên quý giá này đang bị ô nhiễm nặng nề do phân bón, thuốc trừ sâu hóa học, nước thải công nghiệp và rác thải sinh hoạt đổ trực tiếp ra môi trường. Kết quả là sức khỏe con người bị suy giảm nghiêm trọng. Theo Viện Nước Quốc tế Stockholm (SIWI), nước bẩn có sức tàn phá kinh khủng hơn cả động đất và chiến tranh. Ước tính mỗi ngày có tới 5.000 trẻ em tử vong vì các căn bệnh liên quan đến nguồn nước ô nhiễm (x. Wikipedia, bài Chiến tranh nước, Internet).
Xét về mặt sinh học, nước chiếm khoảng 70% trọng lượng cơ thể và hiện diện trong mọi cơ quan. Hàm lượng này đạt 86% ở gan, 85% ở não, 83% trong phổi, máu và thận, 75% trong cơ bắp, 64% nơi da, trong khi xương là nơi thấp nhất cũng chiếm 31%.
Nước đóng vai trò điều hòa thân nhiệt qua mồ hôi, vận chuyển oxy và dưỡng chất đến từng tế bào, đồng thời đào thải độc tố. Nhờ nước, quá trình chuyển hóa thức ăn diễn ra thuận lợi, giúp hệ tiêu hóa hấp thụ dưỡng chất và bài tiết cặn bã. Bên cạnh đó, nước còn bôi trơn các khớp xương và hỗ trợ phổi thanh lọc bụi bẩn, vi khuẩn. Đặc biệt, não bộ tiêu thụ lượng nước rất lớn, nên cần được cung cấp đủ nước để duy trì sự hoạt động.
Hiểu được vai trò quan trọng của nước trong cơ thể, mỗi người phải tập thói quen uống đủ nước hằng ngày, như uống một ly nước ngay khi thức dậy, luôn mang theo nước bên mình khi đi xa, đặt lịch uống nước cách nhau khoảng 2 giờ trong thời gian làm việc ban ngày, uống nước trước khi ngủ để cơ thể ở trong trạng thái thư giãn, góp phần tái tạo tế bào và hỗ trợ các cơ quan hoạt động trong đêm. Nên uống nước từ từ và uống từng ngụm nhỏ.
Nước trong đời sống siêu nhiên
Vì con người được tạo dựng có tinh thần giống với Thiên Chúa, nên tầm quan trọng của nước trong đời sống siêu nhiên cũng mật thiết không kém so với đời sống tự nhiên của thể xác. Theo Thánh Kinh, nước là nguồn mạch, là tiềm năng của sự sống (x. Ez 47,1-12; Tv 104; Lv 26,4; Am 4,7; Đn 11,14). Chính Đức Giêsu Kitô đã dùng hình ảnh nước hằng sống để nói về sự sống siêu nhiên do Người ban cho nhân loại (x. Ga 3,5; 4,10-14; 7,37-38).
Trong sinh hoạt thường nhật, ngoài việc duy trì sự sống, nước còn dùng để tẩy rửa. Vì thế, trong đời sống đức tin, nước tượng trưng cho sự thanh tẩy. Giáo hội dùng nước phép để tẩy xóa vết nhơ tội lỗi và xua đuổi tà thần.
Sâu xa hơn, nước là hình ảnh của Thần Khí (x. Ga 7,39; Tt 3,5) và sự sống do Chúa Giêsu trao ban đặc biệt qua việc Người đổ máu và nước từ vết thương ở cạnh sườn Người (x. Ga 19,34). Vì thế, nước được sử dụng nhiều trong các nghi thức bí tích và phụng vụ của Giáo hội Công giáo, tượng trưng cho việc người tín hữu tham dự vào cái chết và sự sống lại của Đức Giêsu Kitô.
Cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và người phụ nữ Samari đã giải đáp khát vọng lớn nhất của nhân loại: Đâu là nguồn nước đem lại sự sống vĩnh cửu? Giống như người đàn bà năm xưa mải miết đi kín nước giếng mỗi ngày, chúng ta thường tìm kiếm những giá trị mau qua. Nhưng Đức Giêsu khẳng định: “Ai uống nước này sẽ lại khát. Còn ai uống nước tôi cho, sẽ không bao giờ khát nữa. Và nước tôi cho sẽ trở thành nơi người ấy một mạch nước vọt lên, đem lại sự sống đời đời” (Ga 4,13-14).
Nguồn nước ấy là chính Đức Giêsu khi Người chữa lành người bị bất toại suốt 38 năm tại hồ nước Bếtdatha (x. Ga 5,1-18). Hành động đó muốn chứng tỏ cho ta biết Đức Giêsu chính là nguồn nước hằng sống chữa lành cho nhân loại. Nguồn nước ấy cùng máu chảy ra từ trái tim bị lưỡi đòng đâm thâu đã rửa sạch tội lỗi loài người.
Chúa Giêsu chính là nguồn nước kỳ diệu đó khi Người nói rằng: “Ai khát hãy đến với tôi, ai tin vào tôi hãy đến mà uống! Như Thánh Kinh đã nói: Từ lòng Người, sẽ tuôn chảy những dòng nước hằng sống. Đức Giêsu muốn nói về Thần Khí mà những kẻ tin vào Người sẽ lãnh nhận. Thật thế, bấy giờ họ chưa nhận được Thần Khí vì Đức Giêsu chưa được tôn vinh” (Ga 7,37-39). Sau khi Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết và Chúa Thánh Thần hiện xuống trong ngày lễ Ngũ Tuần, chúng ta mới hiểu được Chúa Giêsu chính là nguồn nước chuyển thông Chúa Thánh Thần để ta phát huy những ân huệ kỳ diệu mà Thần Khí ban cho ta.
Thánh Thần giúp cho mỗi tín hữu có khả năng để yêu Thiên Chúa cách trọn vẹn và yêu thương anh em như Chúa Giêsu đã yêu. Thánh Phaolô đã nhắc nhở về Chúa Thánh Thần: “Chúa Cha đã đổ tình yêu của Ngài vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Ngài ban cho chúng ta” (x. Rm 5,1-8). Nhờ Thánh Thần, mỗi tín hữu trở thành những người con thật sự của Thiên Chúa, thành chứng nhân rao giảng Tin Mừng và đem lại ơn cứu độ cho con người.
Thánh Thần cũng giúp ta vượt qua những nghi lễ hình thức cứng nhắc để thờ phượng Thiên Chúa trong “Thần Khí và Sự Thật”. Đây mới chính là cốt lõi của đời sống đạo mà Đức Giêsu muốn dẫn đưa chúng ta tới: “Hãy tin tôi: đã đến giờ các người sẽ thờ phượng Chúa Cha không phải trên núi này hay tại Giêrusalem. Nhưng giờ đã đến, và chính là lúc này đây, giờ những người thờ phượng đích thực sẽ thờ phượng trong Thần Khí và sự thật” (Ga 4,23).
Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn
Bình luận