Giải cứu san hô khỏi kem chống nắng độc hại

Sau khi trở thành bang đầu tiên của Mỹ cấm kem chống nắng chứa oxybenzone và octinoxate, Hawaii đang cân nhắc siết chặt luật lệ liên quan để bảo vệ san hô và hệ sinh thái đại dương.

Bang Hawaii đã cấm bán, phân phối hoặc sử dụng bất kỳ loại kem chống nắng nào chứa oxybenzone hoặc octinoxate. Bộ đôi hóa chất này còn lưu hành với cái tên lần lượt là benzophenone-3 và octyl methoxycinnamate. Thậm chí, hạt Maui (bao gồm các đảo Maui, Lāna’i, Moloka’i, Kaho’olawe và Molokini) còn đi xa hơn khi cấm toàn bộ kem chống nắng chứa hóa chất.

Hóa chất đe dọa san hô

Ngày càng có thêm nhiều cuộc nghiên cứu phát hiện sự liên hệ giữa các hóa chất trong kem chống nắng và tình trạng tẩy trắng san hô, theo báo Honolulu Star-Advertiser. Oxybenzone và octinoxate giúp bảo vệ da trước tia cực tím, nhưng các chuyên gia đồng thời ghi nhận chúng còn gây tẩy trắng san hô, dẫn đến dị tật, tổn hại ADN và cuối cùng khiến san hô chết hàng loạt.

Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia của Mỹ (NOAA) xác định các rặng san hô đóng vai trò thiết yếu trong những hệ sinh thái biển, bảo vệ các bờ biển khỏi nguy cơ bị xói mòn và ủng hộ sự đa dạng sinh thái. Tuy nhiên, sự hiện diện trong nước biển của những hóa chất đến từ kem chống nắng đã thúc đẩy tình trạng nhiễm siêu vi ở san hô, góp phần khiến san hô bị tẩy trắng.

Liệu những hóa chất trên cũng nguy hiểm cho con người? Theo Đài CNN, danh sách của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) về các hóa chất trong kem chống nắng an toàn cho người có tên oxybenzone lẫn octinoxate. Quan điểm chính thức của Hiệp hội Da liễu Mỹ là “những tuyên bố cho rằng các thành phần trong kem chống nắng - hiện được FDA phê chuẩn - có thể độc hại cho môi trường hoặc gây hại cho sức khỏe con người đều chưa được chứng minh thấu đáo”.

Thế nhưng, điều này không ngăn cản các tổ chức như Nhóm Vận động Môi trường đưa ra lập luận cho rằng những hóa chất bị cấm ở Hawaii không chỉ hại san hô mà có thể làm rối loạn hóc môn và kích ứng da. Bên cạnh đó, nhà sinh thái học pháp y Craig Downs, Giám đốc điều hành Phòng thí nghiệm Môi trường Haereticus của Mỹ, dẫn những bằng chứng cho thấy hai loại hóa chất trên còn được tìm thấy ở mức độ độc hại trong cá, trứng rùa biển, tảo biển, cá heo, hàu, tôm càng, trai và thậm chí trong sữa của sản phụ và cá heo. Ông Downs là tác giả chính của báo cáo thúc đẩy bang Hawaii ban hành lệnh cấm trên.

Theo ông Downs, oxybenzone và octinoxate được tìm thấy trong nước biển trên toàn thế giới, bao gồm Barrow (bang Alaska). Chu kỳ bán rã của oxybenzone là 2,4 năm trong môi trường biển, vì thế các luồng nước từ một bãi biển đông đúc cũng có thể lan đến hạ nguồn và chảy vào khu vực duyên hải.

Quần đảo Virgin của Mỹ

Nỗ lực hành động chung

Nhận thức được tầm nghiêm trọng của vấn đề, các thành viên của ngành du lịch, bao gồm nhiều khách sạn và đại lý du lịch ở Hawaii, đã góp phần vào nỗ lực chung. Trong nhiều trường hợp, đây là phía đầu tiên khuyến khích du khách hãy đổi kem chống nắng để mang lại lợi ích cho các hệ sinh thái biển.

“Bạn có biết các rặng san hô là những quần thể sinh vật sống lớn nhất trên Địa cầu? Bạn có biết Hawaii chiếm 80% trên tổng các rặng san hô ở Mỹ”, cô Nate Brovelli, nhân viên Tập đoàn Aqua-Aston trình bày trong đoạn phim cung cấp thông tin cho khách. “Ở Hawaii, chúng tôi đang hết sức nỗ lực chăm sóc đất đai, biển cả và môi trường, nhưng chúng tôi cần sự góp sức của mọi người”, cô Brovelli kêu gọi.

Bảng liệt kê các hóa chất độc hại trong kem chống nắng ở Hawaii

Từ năm 2017, thông qua chiến dịch vận động ForOurReef (Vì Rặng san hô của Chúng ta), Aqua-Aston H - quản lý hơn 40 khách sạn ở Hawaii - đã nâng cao nhận thức về những ích lợi cho môi trường đến từ những dòng kem chống nắng thuần túy dựa trên khoáng chất. Bên cạnh đó, khu nghỉ dưỡng bãi biển Napili Kai phân phát miễn phí hàng mẫu kem chống nắng an toàn cho khách đặt phòng, còn chuỗi Sheraton Maui Resort & Spa và Fairmont Kea Lani cung cấp kem chống nắng phù hợp tại các hồ bơi và bãi biển. Holo Holo Charters, dịch vụ du lịch bằng thuyền, để sẵn kem chống nắng có lợi cho san hô trên mọi chuyến đi.

Ngoài Hawaii, quần đảo Key West nổi tiếng của bang Florida từ năm 2019 đã cấm bán kem chống nắng có hai thành phần oxybenzone hoặc octinoxate vì lo ngại cho sức khỏe của san hô. Quần đảo Virgin thuộc Mỹ cũng quy định chỉ có thể dùng kem chống nắng khoáng chất. Nhóm gọi chung là “Tam O độc hai”, gồm oxybenzone, octinoxate và octocrylene, đã bị cấm sử dụng tại đây từ tháng 7.2019. Khách du lịch và người địa phương được yêu cầu chỉ sử dụng kem chống nắng khoáng chất chứa zinc oxide và titanium dioxide, hai loại mà theo FDA là an toàn và bảo vệ da hiệu quả.

BẠCH LINH