Mong đợi truyện đồng thoại

Minh Minh

Mượn thế giới loài vật, mỗi câu chuyện trong thể loại đồng thoại đều gởi gắm một bài học giàu tính nhân văn cho cả người lớn và trẻ nhỏ. Chính điều này đã làm nên sự cuốn hút cũng như sức sống cho thể loại truyện đặc biệt này.

Truyện đồng thoại vốn ra đời từ rất lâu, được hiểu là một loại truyện viết về loài vật và các vật vô tri, theo phương thức nhân cách hóa. Thể loại này đã vượt qua ranh giới “truyện cho thiếu nhi” vì chúng gieo được niềm thích thú cho cả người lớn. Ở Việt Nam, bên cạnh các tác phẩm “kinh điển” như Dế mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài), Cái Tết của mèo con (Nguyễn Đình Thi), Chú đất nung (Nguyễn Kiên), Chú gà trống choai (Hải Hồ)..., còn có sự góp mặt của nhiều tác phẩm mới như Tôi là Bêtô, Con chó mang giỏ hoa hồng (Nguyễn Nhật Ánh), Chú người gỗ (Nguyễn Quang Thiều), Hạt nắng bé con (Phan Trung Hiếu)... Ngoài ra, những tác phẩm nước ngoài như Chuyện con mèo dạy hải âu bay, Chuyện con ốc sên muốn biết tại sao nó chậm chạp (Luis Sepúlveda), Charlotte và Wilbur (E. B. White), Tiếng gọi nơi hoang dã (Jack London), Con Bim trắng tai đen (Gabriel Troepolsky)... cũng tạo sức hút mạnh mẽ với độc giả. Đồng thoại đã mở ra một thế giới rộng rãi, vừa quen thuộc vừa mới mẻ, phát huy sức tưởng tượng nên dần chiếm cảm tình của số đông người đọc.

Nhìn chung, số lượng các nhà văn viết đồng thoại ở nước ta tương đối lớn. Gần đây, luận án Tiến sĩ của ông Lê Nhật Ký “Thể loại truyện đồng thoại trong văn học Việt Nam hiện đại” đã sưu tập và phân loại khảo sát trên 1054 truyện đồng thoại của 275 tác giả. Tuy nhiên, nếu xem xét kỹ sự góp mặt của thể loại này trong tủ sách văn học, có thể thấy rằng khi sách truyện về thế giới khoa học kỹ thuật, truyện loài vật hiện đại, truyện tranh của nước ngoài du nhập qua con đường dịch thuật như ngày nay thì dòng truyện đồng thoại Việt Nam có phần trầm lắng. Vì thế, sự quan tâm cho cả người viết lẫn thể loại này vẫn hết sức cần thiết. May mắn, trong những cuộc thi về văn học thiếu nhi do nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức đã thấy xuất hiện trở lại những truyện đồng thoại. Các tác giả trẻ thay đổi không gian của những con vật đáng yêu sao cho người trẻ đô thị cũng cảm thấy gần gũi nhưng đồng thời vẫn giữ nét hồn nhiên, tươi đẹp, nuôi dưỡng tâm hồn qua cách viết trong trẻo.

Tại những lễ hội sách vừa qua ở TP.HCM, đã có nhiều kỷ lục về số lượng phát hành tác phẩm viết về loài vật, trong đó có sự góp mặt của tác giả Việt Nam. Điều này chứng tỏ, những cơn sốt mới vẫn có thể bắt nguồn từ một thể loại có màu xưa cũ. Đây chính là sự khích lệ cho những nhà văn Việt vẫn đang theo đuổi thể loại đồng thoại.

Minh Minh