Ngày 3.3.2019 vẫn in đậm trong tôi như một khoảnh khắc chợt lóe sáng. Ðó là ngày tôi nhận quyết định trở thành giáo lý viên của giáo xứ. Giữa không gian ấy, có một món quà khiến tim tôi lỗi nhịp: một quyển sách màu cam, bìa in hình những vị thánh tử đạo Việt Nam, tiêu đề màu đỏ rực Ðường Tử Ðạo.
Nhìn bìa sách, tôi thấy trong lòng một cảm giác vừa lạ vừa quen, như thể đã từng bước đi trên một con đường nào đó rồi mới bừng tỉnh nhận ra mình đang ở đâu. Những trang sách đưa tôi ngược dòng thời gian về một ký ức, đó là chuyến đi Nha Trang cùng gia đình. Tôi ghé thăm khu vườn tại Đan viện Xitô Thánh Mẫu Tâm Mỹ Ca (Cam Lâm). Khu vườn ấy có một góc được bài trí theo bản đồ đất nước Việt Nam, với dải đất xanh uốn lượn bên hồ, và dọc theo những con đường nhỏ là những tấm bảng tiểu sử cùng tượng của các chứng nhân đức tin. Ở trung tâm là tượng Đức Trinh Nữ Maria, tĩnh lặng và bao dung.
Khi đọc cuốn sách này, tôi mới vỡ lẽ: 117 chân dung các vị thánh tử đạo Việt Nam trong sách chính là những khuôn mặt được chụp lại từ khu vườn năm ấy. Ấn tượng với tôi là chân dung một vị thầy giảng trẻ trung, nụ cười nhẹ, đôi mắt đầy nhiệt huyết, tay phải cầm cây Thánh Giá gỗ, tay trái kẹp một quyển sách dày. Đó là thầy giảng Đaminh Bùi Văn Úy, sinh năm 1812 tại làng Kẻ Rèm, Thái Bình. Từ nhỏ thầy đã sống gần nhà xứ, theo học và giúp việc với cha Tự; khi làm thầy giảng, thầy dốc lòng phục vụ tại các xứ Kẻ Đanh và Kẻ Mốt (Bắc Ninh).
Câu chuyện về thầy không chỉ là một tấm gương anh dũng mà còn là một lát cắt thời gian, nơi niềm tin và thử thách đan xen vào nhau. Tôi đã lặng người trước câu trả lời dứt khoát của thầy khi bị dụ dỗ chối đạo: “Thưa quan, quan có dám bước qua mặt đức vua không mà bảo tôi bước qua mặt Chúa tôi? Dù quan có bước qua mặt vua, thì tôi cũng không bao giờ bước qua mặt Chúa tôi được”. Sáng ngày 19.12.1839, tại pháp trường Cổ Mễ, thầy đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho đức tin của mình.
Đọc Đường Tử Đạo, tôi không chỉ biết thêm các chi tiết lịch sử, tên tuổi các vị anh hùng đức tin, những pháp trường, mà còn chạm vào nhịp thở của con người đứng trước lựa chọn cuối cùng nói lên niềm tin. Với tôi, “tử đạo” không chỉ là một từ gợi lên hình ảnh anh dũng trong quá khứ, mà còn là một phép ẩn dụ cho cách tôi sống hôm nay.
Giữa guồng quay hối hả của xã hội, “tử đạo” ngày nay đã mang một diện mạo mới. Đó là khi tôi dám từ bỏ những thói quen dễ dãi, chấp nhận trả giá cho sự trung thực, hay đứng về phía lương tri thay vì lợi ích. Tôi gọi đó là những “cái chết nhỏ” của bản ngã ích kỷ. Đôi khi, vì quá mải mê đuổi theo danh vọng và áp lực công việc, tôi vô tình bỏ quên tiếng nói nội tâm. Chỉ đến khi dừng lại trước một trang sách, hay lặng đi trước bức ảnh của một vị thánh, tôi mới bừng tỉnh. Hóa ra, thể hiện niềm tin không phải là làm điều gì đó lớn lao để phô diễn, nhưng kết tinh từ những lựa chọn chân thành lặp đi lặp lại: một hành động tử tế âm thầm, hay một lời nói thật giữa muôn vàn quanh co.
Chính từ sự bừng tỉnh ấy, tôi hiểu rằng hành trình sống đạo không nằm ở những đích đến xa xôi, mà nằm ngay trong từng bước chân hiện tại. Từ trải nghiệm của bản thân, tôi nhận ra giữ gìn những giá trị đạo đức không phải là một cuộc diễn thuyết cho người khác xem, mà là một dấn thân thầm lặng. Ở đó, tôi không cần ai đo lường hay trao tặng huy chương, chỉ cần mỗi tối khi ngoảnh lại, thấy lòng mình thanh thản vì đã sống đúng với lý tưởng đã chọn.
Đôi khi, “tử đạo” giữa đời thường chỉ đơn giản là chấp nhận một vài thiệt thòi về vật chất hay danh tiếng, để đổi lấy sự bình an trong tâm hồn. Nhưng chẳng phải chính những hy sinh thầm lặng, những lần “bớt đi” cái tôi ích kỷ ấy, lại là chất liệu quý giá nhất để dệt nên một cuộc đời trọn vẹn hơn.
Hoàng Quân, GP Xuân Lộc
Bình luận